مطرح کردن ایده استارتاپ و حق شراکت
من یک استارت آپ نرم افزاری را با همفکری شخصی که ایده اولیه را مطرح کرده پیاده سازی کرده و آماده راه اندازی هستم. در طی این مدت بجز 2-3 جلسه کوتاه گپ و گفت اقدامی ایشان انجام نداده است. بنا بود با دریافت اطلاعات شخصی من اقدام به ثبت شرکت کند که هنوز نشده...
نرم افزار فعلی هم در حد 10% با ایده اولیه مشابهت دارد... هزینه ای بابت این موضوع انجام نشده بجز ثبت سایت و هاست و توسعه نرم افزار که توسط من انجام شده... فیمابین ما قراردادی نوشته نشده و بابت شرکت صورتجلسه ای تنظیم یا امضا نشده است. امروز از طریق یک واسطه متوجه شدم در موضوع دیگری شراکت با فرد دیگری را نیمه کاره رها کرده و عملا از شریکش کلاهبرداری کرده... برای اینکه همین کار را با من انجام ندهد به این نتیجه رسیدم که با ایشان ادامه همکاری ندهم... میخواستم ببینم صرف طرح یک ایده اولیه دردسری برای عدم ادامه همکاری با ایشان برای من ایجاد می کند؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام.
قطع همکاری بدون بررسی پیامها و وعدههای قبلی ممکن است شما را با ادعای شراکت، سهم از نرمافزار یا سوءاستفاده از ایده روبهرو کند؛ زیرا نبود قرارداد کتبی همیشه به معنای نبود تعهد نیست و مرز اصلی پرونده جای دیگری است. اما راهکاری واقعی شما اینگونه است که اگر نقش ایشان واقعاً به طرح یک ایده کلی محدود بوده، پایان همکاری کمریسک است.
صرف مطرحکردن یک ایده خام و کلی، اصولاً برای شخص حق مالکیت بر نرمافزار یا حق شراکت ایجاد نمیکند. مطابق قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرمافزارهای رایانهای، حقوق نرمافزار متعلق به پدیدآورنده آن است. بنابراین اگر طراحی، برنامهنویسی، توسعه، پرداخت هزینهها و مدیریت فنی توسط شما انجام شده باشد، اصل بر تعلق حقوق نرمافزار به شماست.
با این حال، نداشتن قرارداد کتبی بهتنهایی کافی نیست؛ پیامها، فایلهای صوتی و شهادت اشخاص ممکن است برای اثبات توافق شفاهی مورد استناد قرار گیرند. اگر در مکالمات، درصد مشخصی از شرکت یا درآمد را به ایشان وعده دادهاید یا او را شریک و همبنیانگذار معرفی کردهاید، احتمال طرح ادعای قراردادی وجود دارد.
همچنین عدد «۱۰ درصد شباهت» معیار قانونی مشخصی نیست. باید دید آیا در نرمافزار فعلی از طرح تفصیلی، الگوریتم، متن، طراحی، نام تجاری، مستندات یا اطلاعات محرمانهای که ایشان ایجاد کرده استفاده شده است یا صرفاً موضوع کلی کسبوکار مشابه است. ایده کلی معمولاً قابل انحصار نیست، ولی اطلاعات محرمانه دارای ارزش اقتصادی ممکن است تحت عنوان اسرار تجاری مورد حمایت قرار گیرد.
با توضیحات شما، چون شرکت ثبت نشده، سهمی تعیین نشده، قرارداد و صورتجلسهای وجود ندارد و ایشان نیز ظاهراً در تولید نرمافزار یا پرداخت هزینه مشارکت مؤثری نداشته، صرف طرح ایده اولیه معمولاً نمیتواند مانع ادامه مستقل فعالیت شما شود.
برای کاهش ریسک، قبل از راهاندازی این اقدامات را انجام دهید تمام پیامها را بررسی و سوابق طراحی، کدنویسی، پرداخت هزینه دامنه و هاست و مراحل توسعه را حفظ کنید. هرگونه دسترسی او به دامنه، هاست، کدها، ایمیلها و حسابهای مدیریتی را قطع کنید. اگر بخشی از متن، طراحی یا مستندات واقعاً متعلق به اوست، آن را از محصول حذف یا جایگزین کنید. درباره ادعای کلاهبرداری او بدون مدرک قطعی، مطلبی منتشر نکنید.
میتوانید در اعلام خاتمه همکاری بنویسید با توجه به اینکه تاکنون هیچ قرارداد شراکت، تعیین سهم یا صورتجلسهای میان ما منعقد نشده و شرکتی نیز تشکیل نشده است، مذاکرات و همکاری مقدماتی از تاریخ ... خاتمه مییابد. هرگونه اجازه برای استفاده از اطلاعات هویتی یا انجام اقدامات ثبتی از جانب اینجانب نیز از این تاریخ لغو میشود.
اگر در پیامها وعده صریح سهم یا شراکت وجود دارد، بهتر است پیش از راهاندازی رسمی، موضوع با یک توافقنامه تسویه و سلب ادعا خاتمه یابد.
