انتقال اموال توقیف شده بهجای مهریه و تکلیف نیم عشر اجرایی
سلام من مادرم فوت شده و برای اینکه پدرم هیچ پولی به من نمیداد مهریه مادرمو اجرا گذاشتم ک بتونم ی پولی ازش بگیرم و اجراییه هم صادر شده ابلاغیه هم رفته و همه اموال توقیف شده الا میخوام بدونم اگه پدر بنده راضی بشه اموالی ک داره رو به نان من بزنه اموال باز هم مزایده میره یا خیر ؟
و دوم اینکه اگه بگیم صلح کردیم دیگ اون نیم عشر رو نیازی نیس پزداخت کنیم؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
اگر الان پدرتان یکی از اموال توقیفشده را مستقیم به نام شما بزند یا فقط به اجرای احکام اعلام کنید «با هم صلح کردیم»، ممکن است هم انتقال از نظر قانونی بیاثر شود و هم نیمعشر همچنان باقی بماند. حتی یک نکته حساستر هم وجود دارد، مهریه مادرتان بعد از فوت، جزو ترکه اوست و اگر سهم سایر وراث درست لحاظ نشود، ممکن است بعداً اختلاف تازهای ایجاد شود. اما راهی وجود دارد که با توافق پدرتان، مال بابت بدهی منتقل شود و کار الزاماً به مزایده نکشد.
اول درباره مزایده؛ وقتی مالی رسماً توقیف شده، پدرتان نمیتواند مثل یک ملک آزاد آن را در دفترخانه به نام شما منتقل کند؛ ماده ۵۶ قانون اجرای احکام مدنی نقلوانتقال مال توقیفشده را باطل و بلااثر میداند. بنابراین توافق باید داخل همان پرونده اجرایی و با هماهنگی واحد اجرا انجام شود. اگر توافق کنید یک مال مشخص بابت طلب به شما منتقل شود و کل بدهی مورد اجرا تسویه گردد، میتوانید درخواست ثبت سازش، توقف ادامه عملیات و رفع توقیف/انتقال طبق نظر اجرا را بدهید و در این صورت ضرورتی برای ادامه مزایده همان طلب باقی نمیماند. اگر فقط بخشی از بدهی تسویه شود، اجرا نسبت به باقیمانده میتواند ادامه پیدا کند.
اما یک نکته بسیار مهم این است که کل مهریه مادرتان لزوماً متعلق به شخص شما نیست. بعد از فوت مادر، طلب مهریه جزو ترکه او میشود و هر وارث به نسبت سهمالارثش حق دارد آن را مطالبه کند؛ در اجرای ثبت نیز هر وارث اصولاً اجراییه را نسبت به سهم خودش تعقیب میکند. ضمن اینکه اگر مادرتان هنگام فوت فرزند داشته، همسر او یعنی پدرتان نیز اصولاً یکچهارم از ترکه او ارث میبرد. پس قبل از اینکه ملکی کامل به نام شما منتقل شود، گواهی انحصار وراثت و سهم دقیق هر وارث باید دیده شود.
در مورد نیمعشر هم صرف اینکه بگویید «صلح کردیم» باعث حذف کامل آن نمیشود. اگر پرونده در اجرای ثبت باشد و بیش از ۱۰ روز از ابلاغ اجراییه گذشته باشد، اصل حقالاجرا ایجاد شده است؛ اگر قبل از تنظیم و امضای صورتجلسه مزایده کل بدهی پرداخت شود، طبق مقررات نصف حقالاجرا وصول میشود. حتی ابراء بدهکار بعد از ابلاغ اجراییه نیز خودبهخود حقالاجرا را از بین نمیبرد.
اگر پرونده در اجرای احکام دادگستری باشد نیز قانون میگوید بعد از مهلت ۱۰ روز، اگر طرفین سازش کنند یا خودشان ترتیبی برای اجرای حکم بدهند، نصف حق اجرا دریافت میشود. بنابراین «صلح» معمولاً راه صفر کردن نیمعشر بعد از طی شدن این مراحل نیست.
پس بله، میتوانید بهجای مزایده با پدرتان توافق کنید که مال بابت طلب منتقل شود، ولی این کار باید از مسیر همان پرونده اجرا انجام شود؛ نه با انتقال عادی مال توقیفشده. اگر بگویید اجراییه مهریه را از اجرای ثبت گرفتهاید یا اجرای احکام دادگاه، دقیق میگویم برای جلوگیری از مزایده و کمترین حقالاجرا چه درخواستی باید ثبت کنید.