پس ندادن وسایل امانی توسط دوست
سلام من یک وانت وسایل به یکی از دوستام داده بودم که تو انباری خونه اش چند روز برام نگه داره ولی الان دو ماه گذشته و هر روز یه بهانه ای درمیاره تا وسایل منو بهم نده لطفا راهنمایی کنید
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام
اینکه وسایل را با رضایت خودتان برای چند روز به دوستتان سپردهاید، مانع پس گرفتن آنها نیست. اگر دو ماه است با وجود مطالبه شما عمداً تحویل نمیدهد، بهتر است از این مرحله به بعد مطالبه را رسمی و قابل اثبات کنید.
اول تمام مدارکی را که نشان میدهد وسایل متعلق به شماست و فقط برای نگهداری به او داده شده جمع کنید؛ مثل پیامهای واتساپ یا پیامک، فاکتور خرید، عکس وسایل، مشخصات وانت و راننده، شاهدی که زمان تحویل حضور داشته یا حتی پیامهایی که دوستتان در آنها قبول کرده وسایل پیش اوست. این مدارک بعداً از خودِ ادعای شفاهی شما مهمتر هستند.
بعد از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی برای او اظهارنامه بفرستید و در آن وسایل را تا جای ممکن دقیق نام ببرید و بخواهید ظرف مثلاً سه تا پنج روز آنها را تحویل دهد. ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی این امکان را داده که شخص قبل از طرح دادخواست، حق خود را بهصورت رسمی از طرف مقابل مطالبه کند.
اگر باز هم تحویل نداد، میتوانید دادخواست استرداد عین اموال منقول مطرح کنید. اگر مجموع ارزش وسایل تا یک میلیارد ریال، یعنی صد میلیون تومان، تقویم شود، اصل دعوا در صلاحیت دادگاه صلح است و بالاتر از این نصاب حسب مورد در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی میشود. رأی وحدت رویه ۸۶۵ دیوان عالی کشور نیز صلاحیت دادگاه صلح در دعاوی مالی تا این نصاب را تأیید کرده است.
در مورد شکایت خیانت در امانت کمی باید محتاط بود. اینکه مال را برای نگهداری به او سپردهاید، از نظر رابطه امانی نکته مهمی است، اما صرف اینکه دیر پس میدهد برای محکومیت کیفری کافی نیست. طبق نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه، برای خیانت در امانت باید احراز شود که شخص عمداً مال را برخلاف توافق شما تصاحب کرده، استفاده کرده، تلف کرده یا مفقود کرده است؛ صرف عدم استرداد در موعد مقرر به تنهایی جرم را ثابت نمیکند.
با این حال، اگر بعد از اظهارنامه صریحاً بگوید «وسایل را نمیدهم»، ادعای مالکیت روی آنها کند، آنها را بفروشد، مصرف کند یا مشخص شود عمداً از دسترس شما خارج کرده، وضعیت برای شکایت خیانت در امانت جدیتر میشود. در آن حالت علاوه بر دعوای استرداد مال، شکایت کیفری موضوع ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی هم قابل بررسی است.
اگر احتمال میدهید وسایل را بفروشد یا از انبار خارج کند، بهتر است صبر نکنید. همراه دادخواست، موضوع درخواست تأمین را هم با توجه به وضعیت اموال مطرح کنید تا در صورت وجود شرایط قانونی امکان جلوگیری از تضییع آنها بررسی شود؛ ماده ۱۰۸ آیین دادرسی مدنی در مواردی که خواسته در معرض تضییع یا تفریط باشد امکان درخواست تأمین خواسته را پیشبینی کرده است.
در وضعیت شما پیشنهاد عملی من این است که فعلاً با درگیری یا مراجعه بدون شاهد به منزل او دنبال گرفتن وسایل نباشید. اول پیامها و مدارک را حفظ کنید، اظهارنامه رسمی بفرستید و اگر ظرف مهلت تعیینشده تحویل نداد، دعوای استرداد اموال را مطرح کنید. اگر متن پیامهایی که بین شما ردوبدل شده را داشته باشید، از روی همانها میشود دقیقتر تشخیص داد که پرونده شما صرفاً حقوقی است یا برای خیانت در امانت هم دلیل کافی وجود دارد.
سلام وسایلم بالای یک ملیارد تومن قیمتش بوده دوربینی دم در هست که ایشون با وانت خودش وسایل منو برده ومن از همه وسایل عکس فیلم دارم که داخل کمد هست دارم تنیزمیکنم داخل خونع خودم هست و ایشون با وانت اومده برده و الان میگه داداشم وسایل از تو انباری دزدیده
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
با توضیح جدید شرایط متفاوت شد، ادعای اینکه «از انبار دزدیده شده» بهتنهایی باعث نمیشود مسئولیت او تمام شود. مهمترین کار این است که همین الان همه فیلمها، عکس وسایل، فیلم وانت، پیامها و مخصوصاً پیام یا صدایی را که در آن قبول کرده وسایل را تحویل گرفته و بعداً گفته دزدیده شده، در چند محل امن نگه دارید. فیلم دوربین ساختمان هم اگر هنوز موجود است فوراً یک نسخه جداگانه بگیرید تا پاک یا بازنویسی نشود.
از او هم ترجیحاً در پیام کتبی بپرسید سرقت دقیقاً چه تاریخی اتفاق افتاده، آیا با ۱۱۰ تماس گرفته، در کدام کلانتری گزارش داده و شماره پرونده یا گزارش سرقت چیست. اگر واقعاً بیش از یک میلیارد تومان وسیله از انبارش سرقت شده باشد، وجود یا نبود گزارش پلیس و نحوه توضیح او درباره سرقت بعداً برای قاضی اهمیت زیادی دارد.
از نظر کیفری، موضوع خیانت در امانت جدیتر شده است. ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی حالتی را جرم میداند که مالی برای نگهداری و استرداد به شخص داده شده و او عمداً آن را تصاحب، استعمال، تلف یا مفقود کند. شما ظاهراً میتوانید اصل رابطه امانی و تحویل وسایل را با مدارک نسبتاً خوبی ثابت کنید.
با این حال صرف اینکه او میگوید وسایل سرقت شده، به معنی اثبات خیانت در امانت هم نیست. ممکن است واقعاً سرقتی اتفاق افتاده باشد. در این صورت باید بررسی شود آیا در نگهداری اموال کوتاهی کرده یا نه و سرقت چه زمانی رخ داده است. قانون مدنی اصولاً امین را در صورت نبود تعدی یا تفریط مسئول تلف مال نمیداند، ولی اگر مالک حق استرداد داشته و امین با وجود امکان تحویل، پس از مطالبه از پس دادن مال امتناع کرده باشد، مسئولیت او شدیدتر میشود.
این نکته در پرونده شما بسیار مهم است: اگر بتوانید نشان دهید قبل از ادعای سرقت چندین بار وسایل را خواستهاید و او هر بار با بهانهای از تحویل خودداری کرده، بعد ناگهان گفته «دزد برده»، ترتیب زمانی این اتفاقات میتواند در ارزیابی ادعای او مؤثر باشد. پیامهای دو ماه گذشته را پاک نکنید.
من در این وضعیت فقط به اظهارنامه اکتفا نمیکردم. با مدارکی که دارید شکایت کیفری را برای بررسی خیانت در امانت مطرح میکردم و در شرح ماجرا دقیقاً مینوشتم که وسایل برای چند روز و صرفاً جهت نگهداری تحویل شده، طی دو ماه مکرراً مطالبه کردهاید، تحویل نداده و اکنون مدعی سرقت شده است. از مرجع تحقیق هم بخواهید صحت ادعای سرقت، گزارش کلانتری احتمالی و محل نگهداری اموال بررسی شود.
در کنار آن، امکان طرح دعوای حقوقی برای استرداد خود وسایل و در صورت عدم امکان، مطالبه قیمت آنها نیز قابل بررسی است. با توجه به اینکه میگویید ارزش اموال بیش از یک میلیارد تومان است، دعوای مالی شما از نصاب یک میلیارد ریال دادگاه صلح بسیار بالاتر است و اصل دعوای مالی در دادگاه عمومی حقوقی مطرح میشود.
فعلاً در هیچ پیام یا اظهارنامهای ننویسید «قبول دارم وسایل دزدیده شده». بنویسید ایشان چنین ادعایی کرده و از او دلیل و گزارش سرقت بخواهید. تفاوت این دو جمله مهم است. شما باید روی این موضع بمانید که اموال مشخصی را سالم و برای نگهداری موقت تحویل دادهاید و اکنون یا باید همان اموال مسترد شوند یا وضعیت آنها و مسئولیت شخصی که تحویل گرفته، در مرجع قضایی روشن شود.