تعارض حکم انتقال سهم‌الارث با صلح‌نامه عادی ملک و نحوه اصلاح اجراییه

با سلام؛

صرف اینکه اجراییه قبلی را اجرا نکنید یا از اجرای آن منصرف شوید، رأی قطعی قبلی از بین نمی‌رود. ابطال اجراییه نیز فقط وقتی ممکن است که در صدور آن اشتباه شده یا مفاد اجراییه با خود رأی مطابقت نداشته باشد؛ نه صرفاً به این دلیل که اکنون می‌خواهید حکم دیگری براساس صلح‌نامه بگیرید.

منظور قاضی از سؤال مطرح‌ شده این است که ظاهراً دو نتیجه متفاوت درباره یک ملک درخواست شده است اول حکم قبلی یعنی انتقال ملک یا سهم‌هایی از آن به شما، برادرتان و مادرتان به عنوان ورثهو دعوای جدید انتقال تمام شش‌دانگ به شما و برادرتان براساس صلح‌نامه سال ۱۴۰۰.

این دو دعوا از نظر منشأ کاملاً یکسان نیستند. اولی بر مبنای حق پدر و وراثت و دومی بر مبنای صلح پیش از فوت است. بااین‌حال، اگر هر دو حکم بخواهند اداره مسکن را مکلف کنند همان قسمت ملک را یک‌بار به وراث و بار دیگر مستقیماً به شما و برادرتان منتقل کند، در مرحله اجرا با یکدیگر تعارض پیدا می‌کنند.

راه‌حل معمول این نیست که اجراییه اول را باطل کنید بلکه باید دو حکم به‌صورت ترتیبی تنظیم و اجرا شوند. یعنی اول حکم قبلی، حق پدرتان را در برابر اداره مسکن و شهرسازی تثبیت و زنجیره انتقال رسمی را تکمیل کند و پس از انتقال رسمی سهم‌ها به وراث، براساس صلح‌نامه مقدم سال ۱۴۰۰، وراث به انتقال آن سهم‌ها به شما و برادرتان ملزم شوند.

بنابراین در لایحه دعوای فعلی باید توضیح دهید دادنامه قبلی صرفاً ناظر به احراز و اجرای حق مرحوم در برابر اداره مسکن و انتقال رسمی براساس جانشینی وراث بوده و درباره صحت یا بطلان صلح‌نامه عادی سال ۱۴۰۰ اظهارنظری نکرده است. خواسته فعلی ناظر به اثبات انتقال مقدم حقوق مرحوم به موجب صلح‌نامه و الزام وراث به انتقال رسمی پس از تکمیل زنجیره ثبتی است؛ بنابراین دو حکم در عرض یکدیگر نیستند و اجرای حکم جدید باید پس از اجرای دادنامه قبلی انجام شود.

اما قبل از ادامه، قسمت پایانی و اجرایی رأی قبلی باید دقیق بررسی شود:

اگر حکم قبلی انتقال تمام پلاک به نام همه هفت وارث به نسبت سهم‌الارث را مقرر کرده، ابتدا همان حکم اجرا و سپس دعوا علیه تمام وراث برای انتقال به شما و برادرتان پیگیری شود.

اگر حکم فقط نسبت به سهم شما، برادرتان و مادرتان صادر شده، اجرای آن فقط همان سهم‌ها را پوشش می‌دهد. دعوای جدید نباید دوباره انتقال همان سهم‌ها را مستقیماً از اداره مسکن مطالبه کند؛ بلکه نسبت به سهم‌های ثبت‌شده باید الزام وراث به انتقال و نسبت به قسمت باقی‌مانده، خواسته و خواندگان جداگانه و دقیق تعیین شوند.

اگر متن حکم درباره محکوم‌له، میزان سهم‌ها یا مقدار ملک مبهم است، باید از همان شعبه صادرکننده رأی، درخواست «رفع ابهام از مفاد حکم» شود و اگر رأی یک چیز گفته ولی اجراییه برخلاف آن صادر شده، از همان شعبه می‌توان درخواست اصلاح یا ابطال اجراییه طبق ماده ۱۱ قانون اجرای احکام مدنی کرد.

با توجه به اینکه پدرتان هنگام تنظیم صلح‌نامه هنوز مالک رسمی نبوده، بهتر است خواسته فقط «تنفیذ سند عادی ملک» نوشته نشود؛ بلکه انتقال کلیه حقوق و امتیازات پدرتان ناشی از اجراییه تقسیم ترکه و پرونده الزام به تنظیم سند نیز صراحتاً ذکر شود. تمام وراث، اداره مسکن و شخص یا نهادی که سند رسمی یا اختیار انتقال به نام اوست نیز باید حسب مورد طرف دعوا قرار گیرند.

در نتیجه، با اطلاعات فعلی اجرای عجولانه حکم قبلی یا اسقاط و لغو کامل آن توصیه نمی‌شود. ابتدا از رأی، اجراییه، دادخواست قبلی و صلح‌نامه رونوشت تهیه و مشخص کنید حکم قبلی دقیقاً درباره چند دانگ و به نفع چه اشخاصی صادر شده است. اگر دعوای فعلی طوری نوشته شده که اداره مسکن را برای همان سهم‌ها دوباره محکوم می‌کند و هنوز امکان اصلاح خواسته وجود دارد، آن را اصلاح کنید؛ در غیر این صورت ممکن است استرداد دعوا و طرح مجدد آن پس از اجرای حکم قبلی، از صدور دو حکم متعارض جلوگیری کند.