شکایت از همسر جهت نفقه
با سلام ، پدر بنده حدود ۳ سال است که خونه رو ترک کرده و زن دیگه گرفته براش خونه هم گرفته بعد از مشاجرات زیاد درحالیکه حقوق داره مبلغ کمی مقرر شد بین خودمون تا ماهیانه به خواهر و مادرم بده
الان دو سه ماهه اون مبلغ رو هم قطع کرده و میخواد هر دو زن رو داشته باشه و بیاد خونه و مادرم مخالفت میکنه اما دیگه خرجی هم نمیده، ما چطور میتونم حق مادر رو بگیریم ایا امکانش هست و چیزی از طریق قانون به مادر و خواهر ۲۲ ساله من که مجرد هست و کلا رها شده از طرف پدر تعلق می گیرد یا خیر
ممنون از پاسخگویی شما۰🌹
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
بله، هم مادرتان و هم در شرایطی خواهرتان میتوانند از طریق قانون برای نفقه اقدام کنند. اینکه پدرتان همسر دیگری اختیار کرده و برای او خانه تهیه کرده، تکلیف قانونی او نسبت به همسر اول را از بین نمیبرد. در عقد دائم، نفقه زن بر عهده شوهر است و شامل نیازهای متعارف مانند مسکن، خوراک، پوشاک، اثاث منزل و هزینههای درمانی متناسب با وضعیت زن میشود.
مادرتان میتواند از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست مطالبه نفقه جاری و نفقه معوقه بدهد. مزیت مهم نفقه همسر این است که برخلاف نفقه سایر بستگان، زن میتواند نفقه سالهای گذشتهای را که پرداخت نشده نیز مطالبه کند. بنابراین اگر پدرتان در این سه سال هزینه متعارف زندگی مادرتان را نداده یا مبلغ پرداختی کمتر از نفقه واقعی او بوده، امکان مطالبه وجود دارد و معمولاً دادگاه برای تعیین مبلغ از کارشناس استفاده میکند.
اگر پدرتان با وجود توانایی مالی عمداً نفقه مادرتان را ندهد و مادرتان نیز شرایط قانونی دریافت نفقه را داشته باشد، علاوه بر دادخواست حقوقی، امکان شکایت کیفری ترک انفاق نیز وجود دارد. ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده، نپرداختن نفقه زن توسط شوهرِ دارای استطاعت مالی را در صورت وجود شرایط قانونی جرم دانسته است.
در مورد خواهرتان که ۲۲ ساله و مجرد است، صرف مجرد بودن باعث نمیشود پدر تحت هر شرایطی مکلف به پرداخت نفقه باشد. طبق مواد ۱۱۹۷ و ۱۱۹۹ قانون مدنی، اگر فرزند مال و درآمد کافی نداشته باشد و نتواند از طریق اشتغال وسایل زندگی خود را فراهم کند، نفقه او در درجه اول بر عهده پدر است. بنابراین اگر خواهرتان مثلاً دانشجوست، درآمد ندارد یا عملاً قادر به تأمین مخارج ضروری خودش نیست، میتواند علیه پدر دادخواست مطالبه نفقه مطرح کند.
تفاوت مهم این است که مادرتان میتواند نفقه گذشته خود را هم مطالبه کند، اما درباره خواهرتان به عنوان فرزند، اصل بر مطالبه نفقه آینده از زمان استحقاق و اقدام است و نفقه گذشته اقارب مانند نفقه گذشته همسر قابل مطالبه نیست.
در مورد اینکه پدرتان میگوید میخواهد دوباره به منزل برگردد، مادرتان صرفاً به دلیل اینکه او زن دیگری گرفته نمیتواند بدون توجه به سایر شرایط، رابطه زوجیت را نادیده بگیرد. اما اگر حضور یا زندگی مشترک با او برای مادرتان خوف ضرر جسمی، مالی یا حیثیتی ایجاد کند، ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اجازه میدهد زن مسکن جداگانه اختیار کند و اگر این خوف در دادگاه ثابت شود، نفقه او همچنان بر عهده شوهر باقی میماند.
بنابراین پیشنهاد این است که مادرتان فعلاً برای مطالبه نفقه معوقه و جاری اقدام کند و اگر پدرتان با وجود داشتن حقوق و توان مالی همچنان پرداخت نمیکند، موضوع ترک انفاق نیز قابل بررسی است. خواهرتان هم اگر فاقد درآمد و توان تأمین مخارج خود است، میتواند جداگانه نفقه فرزند را مطالبه کند. اگر پدرتان تهدید کرده که در صورت مطالبه نفقه به خانه برمیگردد یا برای مادرتان مزاحمت و خطر ایجاد میکند، این موضوع را هم مستند کنید؛ چون ممکن است برای درخواست مسکن جداگانه و اثبات عذر موجه مادرتان اهمیت داشته باشد.