محاسبه سهم الشرکه بر اساس میزان واقعی سرمایهگذاری
برادرم چند ماه زودتر از من خانه اش را فروخت و برای خرید دستگاه مبلغی را به حساب شرکت چینی واریز کرد. بعد سه ماه به من گفت ک این کار را کرده و من هم خانه ام را فروختم و الباقی پول را زدم تا دستگاه ها به ایران فرستاده شود . لازم به ذکر است ک اگر پول من نبود دستگاه ارسال نمیشد.
درکل حدود 3 میلیارد من گذاشتم وحدود 6 میلیارد تومن برادرم.
حالا برادرم میگوید که زمانی ک شما پول آوردی خانه ی من 2 میلیارد گران تر شده ، لذا سرمایه خود را 8 میلیارد حساب میکند ، آیا قانونا این گونه درست است. چون کل سرمایه 9 میلیارد بوده در حالی ک طبق گفته برادرم 11 میلیارد میشود.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود؛
با توضیحی که دادهاید، صرف اینکه قیمت خانه برادرتان در فاصله سهماههای که گذشته، ۲ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده، باعث نمیشود سرمایه ۶ میلیاردی ایشان در مشارکت بهطور خودکار ۸ میلیارد تومان محسوب شود. باید اینگونه به این موضوع نگاه کرد که اگر قیمت خانه در این مدت کاهش یافته بود، باید چه میکردین؟
اگر واقعیت این بوده که برادرتان خانه خود را فروخته و ۶ میلیارد تومان وجه نقد برای خرید دستگاهها پرداخت کرده و شما نیز بعداً ۳ میلیارد تومان وجه نقد برای تکمیل همان خرید و ارسال دستگاهها پرداخت کردهاید، در حالت عادی آوردههای واقعی شما ۳ میلیارد و آورده برادرتان ۶ میلیارد تومان است؛ یعنی مجموع سرمایه ۹ میلیارد تومان. افزایش فرضی قیمت ملکی که قبلاً فروخته شده، جزء سرمایه واردشده به این مشارکت محسوب نمیشود.
مطابق ماده ۵۷۵ قانون مدنی، اصل بر این است که هر شریک به نسبت سهم خود در نفع و ضرر شریک باشد، مگر اینکه طرفین ترتیب دیگری را توافق کرده باشند. همچنین طبق ماده ۱۰ قانون مدنی، اگر شما و برادرتان از ابتدا توافق خاصی درباره میزان سرمایه یا سهم هرکدام داشته باشید، همان توافق در صورت قانونی بودن معتبر است.
بنابراین اگر هیچ توافقی نداشتهاید که مثلاً به دلیل اینکه برادرتان سه ماه زودتر پول گذاشته، سرمایه او با ارزش روز ملک یا به مبلغ ۸ میلیارد تومان محاسبه شود، ایشان نمیتواند بعداً یکطرفه بگوید چون اگر خانه را نمیفروختم امروز دو میلیارد گرانتر بود، پس آن دو میلیارد هم سرمایه من است. این افزایش قیمت در واقع سود احتمالی یا فرصت از دسترفته مربوط به ملک خودش است، نه آوردهای که وارد مشارکت شده است.
فقط یک حالت میتواند موضوع را متفاوت کند؛ اگر پیش از ورود شما، برادرتان با آن ۶ میلیارد واقعاً مالی یا حقی در دستگاهها تحصیل کرده بوده و زمانی که شما وارد مشارکت شدید، توافق کرده باشید که ارزش روز آن مال یا سهم ایشان مثلاً ۸ میلیارد تومان محسوب شود، آن وقت امکان محاسبه سرمایه بر مبنای ۸ میلیارد وجود دارد. اما این امر نیاز به توافق یا دلیل دارد و صرف گران شدن خانهای که قبلاً فروخته شده چنین اثری ایجاد نمیکند. طبق مواد ۱۰ و ۲۱۹ قانون مدنی، توافق معتبر طرفین ملاک و برای آنان لازمالاتباع است.
با فرضی که شما بیان کردهاید و اگر مدرک دیگری برخلاف آن وجود نداشته باشد، محاسبه منطقی و قابل دفاع این است که سرمایه شما ۳ میلیارد، سرمایه برادرتان ۶ میلیارد و کل آورده ۹ میلیارد تومان بوده است. رسید انتقال پول شما، حوالههای پرداخت به چین، فاکتور دستگاهها، پیامهای بین شما و برادرتان و هر نوشتهای درباره میزان سهم هرکدام را حتماً نگهداری کنید؛ زیرا اگر اختلاف به دادگاه برسد، همین مدارک برای مشخص کردن آورده واقعی هر یک از شما اهمیت اصلی را خواهند داشت.
با عرض معذرت
اگر سهم ها بصورت 34.5 و 65.5 باشد هزینه های شرکت به چه صورت حساب میشود؟
ضمنا برادرم گفته ک از سود 10 درصد برمیدارند دلیلش هم اینه ک او این کار رو آورده و بیشتر برای انجام کار از قبیل هماهنگی مواد اولیه و ... زحمت می کشه ، البته من هم در شرکت کارگری میکنم و برابر یک نیرو کار میکنم
آیا این منطقی هست؟
ضمنا سندی برای این موضوع نداریم و فقط بصورت لفظی گفته شده است
خداوند ب زندگی و مال شما برکت عنایت بفرماید
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
خواهش میکنم بزرگوار
اگر واقعاً سهم شما ۳۴/۵ درصد و سهم برادرتان ۶۵/۵ درصد مورد توافق باشد، اصل بر این است که سود و زیان مشارکت نیز به همین نسبت محاسبه شود، مگر اینکه درباره هزینهها، سود یا حقالزحمه مدیریت توافق دیگری داشته باشید.
در مورد هزینههای شرکت، بهتر است ابتدا تمام هزینههای واقعی فعالیت مثل مواد اولیه، حملونقل، تعمیرات، حقوق کارکنان، اجاره و سایر مخارج از درآمد شرکت کم شود و سود خالص مشخص گردد؛ سپس سود خالص بین شما به نسبت ۳۴/۵ و ۶۵/۵ تقسیم شود. اگر شرکت پول کافی برای هزینهها نداشته و قرار باشد شما از جیب خودتان پول جدید وارد کنید، برادرتان نمیتواند بدون توافق، هر مبلغی را یکطرفه به عنوان سرمایه جدید به شما تحمیل کند. نحوه اداره مال مشترک و توافقات شرکا نیز طبق ماده ۵۷۶ تابع شرایطی است که بین خودشان مقرر کردهاند.
در مورد اینکه برادرتان گفته ۱۰ درصد از سود را جداگانه برمیدارد چون کار را آورده و مدیریت و هماهنگی بیشتری انجام میدهد، اصل چنین توافقی از نظر قانونی امکانپذیر است. بنابراین اگر شما واقعاً توافق کرده باشید که بابت مدیریت و زحمات بیشتر، ۱۰ درصد از سود به ایشان تعلق بگیرد، اصل این توافق میتواند معتبر باشد.
اما باید دقیقاً معلوم شود منظور از «۱۰ درصد» چیست. مثلاً اگر قرار باشد ابتدا ۱۰ درصد سود خالص بابت مدیریت به برادرتان داده شود و ۹۰ درصد باقیمانده به نسبت ۶۵/۵ و ۳۴/۵ تقسیم شود، باید از ابتدا همین موضوع مورد توافق شما بوده باشد. ایشان نمیتواند بعداً به صورت یکطرفه این روش را تعیین کند. همچنین اگر گفته «۱۰ درصد از سود»، نباید آن را از کل فروش یا درآمد ناخالص بردارد؛ ابتدا هزینههای شرکت باید مشخص شود و بعد سود واقعی محاسبه گردد.
از طرف دیگر، شما هم گفتهاید در شرکت به اندازه یک نیروی کار کار میکنید. اگر قرار بوده کار شما نیز با مزد یا حقالزحمه باشد، این موضوع باید جدا از سهم سرمایه شما در نظر گرفته شود. در شرایطی که شخص به درخواست دیگری کاری انجام دهد که عرفاً برای آن اجرت پرداخت میشود، ماده ۳۳۶ قانون مدنی امکان مطالبه اجرت را در شرایط مقرر پذیرفته است؛ البته درباره شما چون همزمان شریک نیز هستید، باید مشخص شود آیا کارتان جزو وظایف مشارکت بوده یا قرار بوده بابت آن دستمزد جداگانه دریافت کنید.
مهمترین مشکل شما در حال حاضر این است که میگویید هیچ نوشتهای ندارید و همه چیز شفاهی بوده است. توافق شفاهی لزوماً باطل نیست، اما اگر بعداً اختلاف شود اثبات اینکه دقیقاً درباره سهم ۳۴/۵ و ۶۵/۵، آن ۱۰ درصد، حقوق کار شما و نحوه پرداخت هزینهها چه توافقی داشتهاید دشوار میشود.
پیشنهاد میکنم همین حالا یک توافقنامه کتبی تنظیم کنید و در آن دقیقاً بنویسید، سرمایه و درصد مالکیت هر نفر چقدر است، هزینهها چگونه پرداخت میشود، سود خالص چگونه محاسبه میشود، آیا برادرتان ۱۰ درصد اضافه بابت مدیریت میگیرد یا خیر و شما بابت کاری که در شرکت انجام میدهید حقوق جداگانه دارید یا خیر. با شرایطی که توضیح دادهاید، اصل پرداخت مبلغ اضافه به برادرتان بابت مدیریت میتواند منطقی و قانونی باشد، اما نه به صورت یکطرفه و مبهم؛ همانطور که کار روزانه شما نیز نباید بدون تعیین تکلیف نادیده گرفته شود.