نحوه اعتراض به رای الزام به تمکین

درود؛

اگر رأی الزام به تمکین به‌صورت حضوری صادر شده، روش اصلی اعتراض این است که ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست تجدیدنظرخواهی ثبت کنید. پرونده بعد از آن به دادگاه تجدیدنظر استان می‌رود. مهلت ۲۰ روزه برای اشخاص مقیم ایران در ماده ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی آمده است. اگر رأی غیابی باشد، ابتدا باید بررسی شود که مسیر واخواهی برای شما باز است یا نه.

در تجدیدنظر صرف اینکه با رأی موافق نیستید کافی نیست؛ باید نشان دهید رأی از نظر قانونی یا از نظر دلایل پرونده ایراد دارد. جهات قانونی تجدیدنظر نیز در ماده ۳۴۸ قانون آیین دادرسی مدنی مشخص شده است.

اعتراض شما شانس بیشتری دارد اگر بتوانید یکی از این موارد را با مدرک ثابت کنید که شوهر اساساً مسکن مناسب و متناسب با وضعیت شما فراهم نکرده؛ بودن با او موجب خوف ضرر بدنی، مالی یا شرافتی برای شماست که ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی در این حالت اجازه سکونت جداگانه داده است؛ در عقدنامه اختیار تعیین مسکن به شما داده شده؛ یا شرایط استفاده از حق حبس مهریه را دارید. ماده ۱۰۸۵ حق حبس را به رسمیت شناخته و رأی وحدت رویه ۷۰۸ نیز تأکید کرده که حتی تقسیط مهریه لزوماً این حق را از بین نمی‌برد.

برای مثال اگر ادعای خشونت، تهدید یا ناامنی دارید، صرف گفتن آن معمولاً کافی نیست؛ گزارش کلانتری، پزشکی قانونی، پرونده کیفری، پیام و صدای قابل استناد یا شهادت می‌تواند مؤثر باشد. اگر ایراد شما مسکن است نیز بهتر است مشخصاً توضیح دهید چرا منزل معرفی‌شده مناسب یا قابل سکونت نیست. قانون، مسکن متناسب با وضعیت زن را جزء نفقه دانسته است.

در مقابل، اعتراض معمولاً ضعیف است اگر فقط بگویید تمایلی به زندگی با همسر ندارید، با خانواده او اختلاف دارید، یا منزل مورد پسندتان نیست در حالی که دادگاه مناسب بودن آن را احراز کرده است. صرف مطالبه مهریه یا اجرا گذاشتن مهریه هم خودبه‌خود مانع تمکین نیست. همچنین اگر قبلاً با اختیار خود وارد زندگی مشترک شده و وظایف زناشویی را انجام داده باشید، دیگر نمی‌توانید بعداً برای اولین بار به حق حبس ماده ۱۰۸۵ استناد کنید؛ ماده ۱۰۸۶ صراحتاً این محدودیت را بیان کرده است.

پس در متن تجدیدنظر بهتر است دقیقاً روی علت قانونی عدم تمکین و مدارکش تمرکز کنید، نه صرفاً درخواست نقض رأی. اگر متن رأی الزام به تمکین را بفرستید، می‌شود دقیق‌تر گفت کدام قسمت رأی قابل اعتراض است و چه دفاعی برای تجدیدنظر شما قوی‌ تر است.