مشکل حریم با اداره راه
یک قطعه زمین کشاورزی نزدیک بافت روستایی دارم اول جاده که به روستا میره بعد من بدون اطلاع داشت یک انبار ساختم نمیدونستم باید 12متر ازجاده فاصله داشته باشه الان متر میکنن 6متر است حالا اداره راه به من گیر داده خراب کنم شورا ودهیار این موضع میدونستن ولی به ما نگفتن حالا باید چکار کنم راه حلی است بتونم جلو تخریب بگیرم
پاسخ حقوقی ایران لگال:
اگر انبار داخل حریم قانونی راه ساخته شده باشد، کار اداره راه را نمیشود فقط با این دفاع که «نمیدانستم» یا «دهیار و شورا به من نگفتند» متوقف کرد. حریم راه جزو موارد ایمنی عمومی است و ساختوساز در فاصله ممنوع، بدون مجوز وزارت راه و شهرسازی/راهداری، میتواند با دستور رفع تعرض یا تخریب روبهرو شود. در ماده ۱۷ قانون ایمنی راهها و راهآهن، ایجاد ساختمان، دیوارکشی و تأسیسات در محدوده ۱۰۰ متر بعد از حریم راهها، بدون مجوز وزارت راه ممنوع دانسته شده و نظارت بر ساختوساز حاشیه راه هم با وزارت راه است.
اما هنوز چند راه دفاعی و پیگیری دارید. اول باید از اداره راه بخواهید دقیقاً به شما اعلام کند حریم قانونی این جاده چند متر است، ملاک اندازهگیری از کجاست، و طبق کدام صورتجلسه یا نقشه، انبار شما داخل حریم قرار گرفته است. گاهی اختلاف از اینجا پیش میآید که فاصله را از محور جاده، لبه آسفالت، حد نهایی راه یا حریم مصوب اندازه میگیرند.
دوم، اگر جاده، راه روستایی است و ملک نزدیک یا داخل محدوده طرح هادی روستا قرار دارد، از بنیاد مسکن، دهیاری و بخشداری استعلام بگیرید که ملک شما داخل محدوده یا حریم طرح هادی هست یا خارج از آن. در مقررات مربوط به راههای روستایی، وضعیت راهی که از داخل روستا یا محدوده طرح هادی عبور میکند، میتواند در بررسی موضوع اثر داشته باشد؛ اما این هم به معنی آزادی کامل برای ساختوساز داخل حریم راه نیست.
سوم، بهجای اینکه فقط بگویید تخریب نکنند، درخواست «بازدید مجدد، کارشناسی، تعیین دقیق حریم و بررسی امکان اصلاح بنا» بدهید. اگر فقط بخشی از انبار داخل فاصله ممنوع باشد، شاید بتوانید درخواست کنید به جای تخریب کامل، فقط همان قسمت عقبنشینی یا اصلاح شود. این بستگی به نظر فنی اداره راه و میزان خطر برای جاده دارد.
چهارم، اگر اخطار کتبی تخریب گرفتهاید، سریعاً یک لایحه به اداره راهداری شهرستان بدهید و بنویسید:
«اینجانب بدون اطلاع از فاصله قانونی حریم راه اقدام به احداث انبار کشاورزی کردهام. با توجه به اینکه ملک در مجاورت بافت روستایی قرار دارد و دهیاری و شورا نیز از احداث بنا مطلع بودهاند، تقاضای بازدید مجدد، تعیین دقیق حریم مصوب راه، استعلام از بنیاد مسکن و طرح هادی روستا و بررسی امکان اصلاح، عقبنشینی یا اخذ مجوز به جای تخریب کامل بنا را دارم.»
اگر اداره راه بدون رسیدگی به اعتراض شما بخواهد سریع تخریب کند، میتوانید با مدارک به دیوان عدالت اداری درخواست ابطال یا توقف اجرای تصمیم اداری را مطرح کنید؛ اما اگر واقعاً بنا داخل حریم قطعی راه باشد، گرفتن دستور توقف یا جلوگیری کامل از تخریب سخت است. در این حالت بهترین دفاع، تبدیل تخریب کامل به اصلاح، عقبنشینی یا گرفتن مهلت برای جابهجایی است.
کنار من زمین بقلی هم انبار دارد یک سال قبل ساخته اداره راه با اون کاری ندارد ولی به من گیر داده میگه خراب کن بایدباجاده ۱۲ متر فاصله داشته باشد ما نمیدانستیم وگرنه نمی ساختیم دیدیم که زمین همسایه ساخته ماهم ساختیم الان به اون کاری ندارن ولی به ما گیر دادن باید چکار کنم کجا شکایت کنم
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
اینکه انبار زمین کناری با فاصله مشابه ساخته شده و اداره راه با او برخورد نکرده، بهتنهایی باعث قانونی شدن انبار شما نمیشود؛ اما اگر وضعیت هر دو ملک واقعاً یکسان است، این موضوع را حتماً در اعتراضتان مطرح کنید. حریم راه روستایی در مقررات بر مبنای محور راه تعیین میشود و ابتدا باید مشخص شود این جاده دقیقاً چه حریم مصوبی دارد و اندازهگیری ۱۲ متر از کجا انجام شده است.
به اداره راهداری شهرستان درخواست کتبی بدهید و بخواهید حریم مصوب، نقشه و مبنای اخطار تخریب را به شما اعلام کنند و همزمان مشخصات انبار مجاور را نیز ذکر کنید و بخواهید توضیح دهند چرا با دو بنای دارای شرایط مشابه برخورد متفاوت شده است. ممکن است همسایه مجوز، سابقه ساخت قدیمیتر یا وضعیت متفاوتی داشته باشد که شما از آن اطلاع ندارید.
اگر پاسخ قانعکنندهای ندادند، موضوع را به ادارهکل راهداری استان و واحد بازرسی آن مجموعه اعلام کنید. اگر در نهایت تصمیم قطعی اداری برای تخریب صادر شد و معتقد بودید تصمیم خلاف قانون یا بدون رعایت مقررات گرفته شده، امکان اعتراض در دیوان عدالت اداری نیز وجود دارد؛ دیوان صلاحیت رسیدگی به اعتراض اشخاص نسبت به تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی را دارد.
فقط توجه داشته باشید اگر بعد از بررسی مشخص شود انبار شما واقعاً داخل حریم قانونی راه ساخته شده، اینکه با ساختمان همسایه برخورد نشده معمولاً بهتنهایی جلوی تخریب ساختمان شما را نمیگیرد؛ در آن حالت بهتر است علاوه بر اعتراض، درخواست بررسی امکان اصلاح، عقبنشینی یا اخذ مجوز به جای تخریب کامل را هم مطرح کنید.