مشکل حریم با اداره راه

اگر انبار داخل حریم قانونی راه ساخته شده باشد، کار اداره راه را نمی‌شود فقط با این دفاع که «نمی‌دانستم» یا «دهیار و شورا به من نگفتند» متوقف کرد. حریم راه جزو موارد ایمنی عمومی است و ساخت‌وساز در فاصله ممنوع، بدون مجوز وزارت راه و شهرسازی/راهداری، می‌تواند با دستور رفع تعرض یا تخریب روبه‌رو شود. در ماده ۱۷ قانون ایمنی راه‌ها و راه‌آهن، ایجاد ساختمان، دیوارکشی و تأسیسات در محدوده ۱۰۰ متر بعد از حریم راه‌ها، بدون مجوز وزارت راه ممنوع دانسته شده و نظارت بر ساخت‌وساز حاشیه راه هم با وزارت راه است.

اما هنوز چند راه دفاعی و پیگیری دارید. اول باید از اداره راه بخواهید دقیقاً به شما اعلام کند حریم قانونی این جاده چند متر است، ملاک اندازه‌گیری از کجاست، و طبق کدام صورتجلسه یا نقشه، انبار شما داخل حریم قرار گرفته است. گاهی اختلاف از اینجا پیش می‌آید که فاصله را از محور جاده، لبه آسفالت، حد نهایی راه یا حریم مصوب اندازه می‌گیرند.

دوم، اگر جاده، راه روستایی است و ملک نزدیک یا داخل محدوده طرح هادی روستا قرار دارد، از بنیاد مسکن، دهیاری و بخشداری استعلام بگیرید که ملک شما داخل محدوده یا حریم طرح هادی هست یا خارج از آن. در مقررات مربوط به راه‌های روستایی، وضعیت راهی که از داخل روستا یا محدوده طرح هادی عبور می‌کند، می‌تواند در بررسی موضوع اثر داشته باشد؛ اما این هم به معنی آزادی کامل برای ساخت‌وساز داخل حریم راه نیست.

سوم، به‌جای اینکه فقط بگویید تخریب نکنند، درخواست «بازدید مجدد، کارشناسی، تعیین دقیق حریم و بررسی امکان اصلاح بنا» بدهید. اگر فقط بخشی از انبار داخل فاصله ممنوع باشد، شاید بتوانید درخواست کنید به جای تخریب کامل، فقط همان قسمت عقب‌نشینی یا اصلاح شود. این بستگی به نظر فنی اداره راه و میزان خطر برای جاده دارد.

چهارم، اگر اخطار کتبی تخریب گرفته‌اید، سریعاً یک لایحه به اداره راهداری شهرستان بدهید و بنویسید:

«اینجانب بدون اطلاع از فاصله قانونی حریم راه اقدام به احداث انبار کشاورزی کرده‌ام. با توجه به اینکه ملک در مجاورت بافت روستایی قرار دارد و دهیاری و شورا نیز از احداث بنا مطلع بوده‌اند، تقاضای بازدید مجدد، تعیین دقیق حریم مصوب راه، استعلام از بنیاد مسکن و طرح هادی روستا و بررسی امکان اصلاح، عقب‌نشینی یا اخذ مجوز به جای تخریب کامل بنا را دارم.»

اگر اداره راه بدون رسیدگی به اعتراض شما بخواهد سریع تخریب کند، می‌توانید با مدارک به دیوان عدالت اداری درخواست ابطال یا توقف اجرای تصمیم اداری را مطرح کنید؛ اما اگر واقعاً بنا داخل حریم قطعی راه باشد، گرفتن دستور توقف یا جلوگیری کامل از تخریب سخت است. در این حالت بهترین دفاع، تبدیل تخریب کامل به اصلاح، عقب‌نشینی یا گرفتن مهلت برای جابه‌جایی است.