خیانت همسر و تعهد اخلاقی
سلام وقت بخیر من در زندگی مشترک دچار مشکل اعتماد به دلیل خیانت همسرم شدهام. قصد دارم در دفترخانه یک سند رسمی تنظیم کنم که همسرم در آن متعهد شود هیچگونه رابطه خارج از چارچوب زوجیت نداشته باشد و برای بازسازی اعتماد و ادامه مشاوره همکاری کند.
سؤال من این است:
۱- چه نوع سند یا تعهدنامهای از نظر قانونی مناسبتر است که این تعهد در آن ثبت شود؟
۲- آیا میتوان شرط یا وکالت در طلاق تنظیم کرد که در صورت اثبات خیانت یا تکرار این رفتار، اختیار اقدام برای طلاق برای من وجود داشته باشد؟
۳- دقیقاً چه عبارتی باید در سند نوشته شود که از نظر حقوقی معتبرتر و قابل استناد باشد؟
ممنون میشوم راهنمایی بفرمایید
پاسخ حقوقی ایران لگال:
سلام وقت بخیر؛
برای چنین موضوعی بهتر است فقط یک «تعهدنامه اخلاقی» ساده ننویسید؛ چون اگر متن مبهم باشد، بعداً اثبات و اجرای آن سخت میشود. پیشنهاد بهتر این است که دو سند جدا یا یک سند رسمی با دو بخش تنظیم شود:
بخش اول: اقرارنامه و تعهدنامه رسمی زوج مبنی بر عدم برقراری رابطه خارج از زوجیت، عدم تکرار رفتارهای قبلی و همکاری در مشاوره خانواده.
بخش دوم: وکالت در طلاق یا شرط ضمن عقد خارج لازم که اگر رفتار تکرار شد و قابل اثبات بود، زوجه بتواند برای طلاق اقدام کند.
از نظر قانونی، درج شرط ضمن عقد یا عقد لازم جداگانه برای اینکه زن در صورت تحقق شرط، وکیل در طلاق باشد، در ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی پیشبینی شده است؛ یعنی میتوان شرط کرد که اگر شوهر رفتار مشخصی انجام داد، زن پس از اثبات آن بتواند از طرف شوهر برای طلاق اقدام کند.
اما بهتر است عبارت «خیانت» بهتنهایی نوشته نشود؛ چون کلمهای کلی و قابل تفسیر است. در سند باید مصادیق روشنتر نوشته شود؛ مثل «رابطه نامشروع»، «ازدواج دائم یا موقت بدون اطلاع و رضایت زوجه»، «ارتباط عاطفی یا جنسی خارج از زوجیت»، یا «هرگونه ارتباط مستمر و پنهانی با شخص ثالث که عرفاً منافی وفاداری زناشویی باشد». هرچه عبارت دقیقتر باشد، بعداً قابل استنادتر است.
نمونه عبارت مناسب برای تعهدنامه:
«زوج اقرار و تعهد نمود از تاریخ تنظیم این سند، از هرگونه رابطه عاطفی، جنسی، پنهانی یا مستمر خارج از چارچوب زوجیت با هر شخص ثالث خودداری نماید و در جهت بازسازی اعتماد، ادامه زندگی مشترک و حضور در جلسات مشاوره خانواده با زوجه همکاری کند. زوج همچنین متعهد شد از هر رفتاری که عرفاً موجب سلب اعتماد، ورود آسیب حیثیتی یا ایجاد عسر و حرج برای زوجه شود خودداری نماید.»
برای بخش طلاق، اگر میخواهید ضمانت اجرای قویتری داشته باشد، متن باید به شکل «وکالت در طلاق» تنظیم شود، نه فقط تهدید به طلاق. چون طبق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، اصل حق طلاق با مرد است، اما زن میتواند از طریق وکالت در طلاق یا شروط قانونی مانند ماده ۱۱۱۹، ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ اقدام کند.
نمونه عبارت برای وکالت مشروط در طلاق:
«زوج ضمن عقد خارج لازم، به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر داد که در صورت اثبات برقراری رابطه نامشروع، ازدواج دائم یا موقت بدون رضایت زوجه، یا تکرار ارتباط پنهانی و خارج از عرف زوجیت با شخص ثالث، با مراجعه به دادگاه صالح و انجام تشریفات قانونی، نسبت به مطلقه نمودن خود از جانب زوج اقدام نماید. زوج حق عزل وکیل، ضم وکیل، ضم امین و هرگونه اقدام منافی با این وکالت را از خود سلب و ساقط نمود.»
اگر همسر شما قبول کند، بهتر و قویتر این است که وکالت در طلاق بدون شرط یا با شروط بسیار روشن و قابل اثبات تنظیم شود. چون اگر وکالت را فقط منوط به «اثبات خیانت» کنید، ممکن است در آینده اول مجبور شوید اصل خیانت را در دادگاه ثابت کنید و همین موضوع پرونده را طولانی کند.
در مورد مشاوره، میتوان تعهد به همکاری در جلسات مشاوره را در سند نوشت، اما الزام عملی او به ادامه مشاوره همیشه ساده نیست. با این حال، اگر بعداً همکاری نکند یا دوباره رفتارهای آسیبزا تکرار شود، همین سند میتواند برای اثبات سوءرفتار، بیاعتمادی شدید و حتی عسر و حرج زوجه مؤثر باشد. عسر و حرج یعنی وضعیتی که ادامه زندگی را برای زن با مشقت همراه کند و دادگاه میتواند در موارد احراز آن، حکم طلاق صادر کند.
بنابراین بهترین مسیر این است که به دفترخانه اسناد رسمی مراجعه کنید و صریحاً بگویید قصد تنظیم «تعهدنامه رسمی زوج به عدم رابطه خارج از زوجیت به همراه وکالت در طلاق مشروط یا بلاعزل» دارید. متن را کلی و احساسی ننویسید؛ حتماً مصادیق تخلف، نحوه اثبات، حق مراجعه به دادگاه، حق توکیل به وکیل دادگستری و سلب حق عزل از زوج در سند بیاید.
همچنین می توانید بخش نمونه تعهدنامه همسر را نیز مطالعه بفرمایید.