چگونگی اخراج سرایدار

سلام.

اینکه می‌گویید «استخدام نبودی»، از نظر اداره کار احتمالاً دفاع محکمی نیست. اگر ایشان از سال ۱۳۹۰ به عنوان نگهبان یا سرایدار ساختمان کار کرده، اتاق نگهبانی داشته، خدماتی مثل نگهبانی و نظافت انجام داده و در برابر آن مزد یا مزایا گرفته، حتی بدون قرارداد کتبی هم ممکن است رابطه کارگری محسوب شود؛ چون قرارداد کار می‌تواند کتبی یا شفاهی باشد.

مشکل اصلی شما این است که ایشان حدود ۱۵ سال بیمه نشده است. بیمه کردن کارگر تکلیف کارفرماست و بیمه کردن از سال ۱۴۰۵، مشکل سال‌های قبل را از بین نمی‌برد. اگر او به اداره کار یا تأمین اجتماعی شکایت کند، ممکن است موضوع سابقه کار، حق بیمه، سنوات، عیدی، مرخصی و سایر مطالبات بررسی شود. قانون کار، کارفرما را مکلف به بیمه کردن کارگر می‌داند و برای بیمه نکردن هم ضمانت اجرا پیش‌بینی کرده است.

اما او هم نمی‌تواند هر مبلغی که خواست مطالبه کند یا بگوید «نفری ۱۵۰ میلیون بدهید تا بروم». میزان مطالبات باید بر اساس قانون کار، مدت کار، مبلغ دریافتی، نوع کار، مزایای پرداخت‌شده، محل سکونت، و نظر اداره کار محاسبه شود. اتاق، آب، برق، گاز و تلفن رایگان ممکن است در محاسبات و دفاع شما مطرح شود، اما اصل رابطه کاری را لزوماً از بین نمی‌برد.

بهتر است به او نامه اخراج ندهید، چون همین نامه می‌تواند علیه شما در اداره کار استفاده شود و او را مشمول ادعای اخراج غیرموجه یا بیمه بیکاری کند. اگر واقعاً وظایفش را انجام نمی‌دهد، باید از مسیر درست اقدام کنید: صورتجلسه مجمع مالکین تنظیم کنید، وظایف او را مکتوب کنید، بابت ترک وظایف و بدرفتاری اخطار کتبی بدهید، شهادت و امضای مالکین را بگیرید و سپس برای قطع همکاری و تخلیه اتاق نگهبانی، از مسیر اداره کار و در صورت لزوم دادگاه اقدام کنید.

طبق ماده ۲۷ قانون کار، اگر کارگر در انجام وظایف کوتاهی کند یا آیین‌نامه و تذکرات کتبی را رعایت نکند، کارفرما فقط با پرداخت حقوق معوقه و سنوات و با طی تشریفات قانونی می‌تواند قرارداد را فسخ کند. در جایی که شورای اسلامی کار یا نماینده کارگر وجود ندارد، نظر هیأت تشخیص اداره کار مهم است.

پس اقدام عملی شما این باشد: اول مدیر ساختمان با امضای مالکین صورتجلسه کند که از تاریخ مشخص، وظایف نگهبان انجام نشده، رفتار نامناسب داشته، خارج از محل در سوپرمارکت مشغول کار است و ادامه حضور او برای ساختمان مشکل ایجاد کرده است. دوم، یک اخطار کتبی محترمانه به او بدهید و وظایف، ساعت حضور، نظافت و نگهبانی را دقیق بنویسید و چند روز مهلت اصلاح بدهید. سوم، برای قطع همکاری، با یک کارشناس اداره کار یا وکیل کارگری محاسبه تقریبی مطالبات را انجام دهید و پیشنهاد تسویه رسمی بدهید.

اگر قبول کرد برود، تسویه را حتماً مکتوب، با مبلغ مشخص، از طریق واریز بانکی و ترجیحاً با صورتجلسه دقیق انجام دهید. اگر قبول نکرد، خودتان بدون حکم، وسایلش را بیرون نریزید، آب و برق را قطع نکنید و قفل اتاق را عوض نکنید؛ چون ممکن است علیه ساختمان شکایت کند. مسیر امن‌تر این است که موضوع ترک وظایف، قطع همکاری و تخلیه اتاق نگهبانی را از راه قانونی و با مدارک پیگیری کنید.