امکان دریافت همزمان حقوق پدر و همسر فوت شده
سلام، پدرم فوت کرده و مادرم داره حقوق وزارتی را میگیره. مادرم پدرش هم فوت کرده آیا می تواند حقوق پدرش را از تامین اجتماعی بگیرد؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
خیر، در این حالت مادر شما باید بین مستمری همسر فوتشده و مستمری پدر فوتشده یکی را انتخاب کند.
قانون حمایت خانواده اجازه داده که زن، حقوق بازنشستگی یا ازکارافتادگی خودش را همزمان با مستمری شوهر فوتشده دریافت کند؛ یعنی اگر خودِ زن بازنشسته باشد، بازنشستگی خودش مانع گرفتن مستمری شوهر نیست. اما این با حالتی که زن بخواهد همزمان از دو مستمری بازماندگان، یعنی یکی از شوهر فوت شده و یکی از پدر فوتشده استفاده کند، متفاوت است. ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده، در بند ۲ فقط درباره حقوق بازنشستگی یا ازکارافتادگی خودِ زوجه صحبت کرده، نه جمع مستمری شوهر و پدر.
همچنین در رویه دیوان عدالت اداری هم این تفکیک دیده میشود. رأی وحدت رویه شماره ۱۲۹۵ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۰۵ درباره موردی است که زن میتواند از مستمری همسر فوتشده انصراف بدهد و در صورت داشتن شرایط قانونی، از حقوق وظیفه یا مستمری پدر متوفی استفاده کند؛ یعنی بحث «انتخاب و جایگزینی» است، نه دریافت همزمان هر دو.
بنابراین اگر مادر شما اکنون مستمری پدر شما را به عنوان همسر متوفی دریافت میکند، برای گرفتن مستمری پدر خودش از تأمین اجتماعی، باید بررسی کند کدام مستمری برای او بهتر است. اگر مستمری پدرش بیشتر باشد، میتواند درخواست کند مستمری همسر قطع شود و به جای آن، مستمری پدر برقرار گردد؛ البته به شرط اینکه شاغل نباشد و ازدواج مجدد نکرده باشد.