برای برآورد هزینه کارشناسی، ابتدا نوع کارشناسی، ارزش موضوع مورد بررسی و تک‌نفره یا هیئتی بودن آن را مشخص کنید. مبلغ موضوع کارشناسی را به ریال وارد کنید. هزینه‌هایی مانند رفت‌وآمد، اقامت، آزمایش، نمونه‌برداری، نقشه‌برداری و ترجمه اسناد ممکن است جدا از مبلغ نمایش‌داده‌شده دریافت شوند.
بر اساس تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۴۰۵
سقف قانونی دستمزد هر کارشناس در محاسبه اعمال شده است.
محاسبه بر اساس تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۴۰۵/۰۵/۰۷ رئیس قوه قضائیه، ابلاغیه شماره ۹۰۰۰/۴۷۰۰/۹۰۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۲۰ انجام شده است.
این محاسبه‌گر برای برآورد اولیه است و مبلغ نهایی می‌تواند با توجه به موضوع پرونده و تصمیم مرجع مربوط متفاوت باشد.
ماشین حساب هزینه کارشناسی چه چیزی را محاسبه می‌کند؟
این ابزار برای برآورد اولیه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری طراحی شده است. محاسبه بر اساس تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۴۰۵/۰۵/۰۷ انجام می‌شود. طبق ماده ۲۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری، دستمزد کارشناسی رسمی باید بر اساس تعرفه‌ای تعیین شود که به تصویب رئیس قوه قضاییه رسیده است. در نتیجه ابزار، بسته به اطلاعات واردشده، موارد زیر نمایش داده می‌شوند:
- دستمزد مبنای کارشناسی
- دستمزد هر عضو هیئت کارشناسی
- جمع دستمزد اعضای هیئت
- فوق‌العاده مأموریت
- جمع کل هزینه‌های قابل محاسبه
این مبلغ یک برآورد تعرفه‌ای است. مبلغی که در اخطاریه دادگاه یا مرجع ارجاع‌کننده تعیین می‌شود ممکن است با توجه به کمیت، کیفیت، پیچیدگی و حجم واقعی کار متفاوت باشد.
چه مبلغی را به‌عنوان ارزش موضوع کارشناسی وارد کنیم؟
مبلغ ورودی باید ارزش همان مالی باشد که قرار است مورد ارزیابی یا کارشناسی قرار گیرد. برای مثال:
- در کارشناسی ملک، ارزش تقریبی ملک
- در ارزیابی خودرو، ارزش خودروی مورد بررسی
- در تعیین ارزش سهام، ارزش دارایی یا موضوعی که مبنای کارشناسی است
- در بررسی اختلاف مالی، مبلغ مورد اختلاف یا مبلغی که طبق تعرفه باید مبنای محاسبه قرار گیرد
- در ارزیابی کالا، ارزش مجموع کالاهای مورد بررسی
مبلغ خواسته دادخواست همیشه با ارزش موضوع کارشناسی یکسان نیست. ممکن است مبلغ درج‌شده در دادخواست فقط بخشی از موضوع باشد یا کارشناس برای اعلام نظر ناچار شود کل یک مال، قرارداد یا مجموعه دارایی را بررسی کند. اگر قرار کارشناسی یا اخطاریه دادگاه مبلغ مشخصی را به‌عنوان مبنای محاسبه تعیین کرده است، همان مبلغ را وارد کنید.
نحوه استفاده از محاسبه‌گر دستمزد کارشناس
ابتدا دسته‌بندی کارشناسی را انتخاب کنید. ابزار فعلی این گروه‌ها را پوشش می‌دهد:
- ارزیابی ارزش
- اموال منقول
- امور مالی
- امور پزشکی و غذایی
- وسایل نقلیه
در بعضی دسته‌ها باید موضوع دقیق‌تری نیز انتخاب شود. برای نمونه، در امور مالی میان تعیین نفقه، حسابرسی، تعیین ارزش سهام، رسیدگی به ترازنامه و سایر موضوعات تفاوت وجود دارد.
سپس ارزش موضوع کارشناسی را به ریال وارد کنید. در بعضی موضوعات وسایل نقلیه مانند بررسی اصالت یا اظهارنظر فنی، مبلغ به‌صورت مقطوع محاسبه می‌شود و واردکردن ارزش خودرو لازم نیست. اما برای ارزیابی قیمت وسیله نقلیه باید ارزش آن را وارد کنید.
در پایان مشخص کنید کارشناسی توسط یک نفر یا هیئت چندنفره انجام می‌شود. اگر انجام کار نیازمند سفر کارشناس است، گزینه مأموریت را نیز فعال و تعداد روزها را ثبت کنید.
هزینه کارشناسی بر اساس ارزش چگونه محاسبه می‌شود؟
دستمزد ارزیابی بر اساس یک درصد ثابت از کل ارزش مال تعیین نمی‌شود. تعرفه به‌صورت پلکانی است؛ یعنی هر قسمت از ارزش موضوع کارشناسی با نرخ همان پله محاسبه می‌شود. مبنای محاسبه ابزار به این صورت است:
| ارزش موضوع کارشناسی | دستمزد پله |
|---|---|
| تا ۵۰۰ میلیون ریال | مقطوع ۲۰ میلیون ریال |
| بیش از ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد ریال | ۰٫۴۵٪ مازاد |
| بیش از یک تا پنج میلیارد ریال | ۰٫۴٪ مازاد |
| بیش از پنج تا ۳۰ میلیارد ریال | ۰٫۲٪ مازاد |
| بیش از ۳۰ تا ۱۵۰ میلیارد ریال | ۰٫۱۲٪ مازاد |
| بیش از ۱۵۰ تا ۵۰۰ میلیارد ریال | ۰٫۰۹٪ مازاد |
| بیش از ۵۰۰ تا هزار میلیارد ریال | ۰٫۰۳۱٪ مازاد |
| بیش از هزار تا دو هزار میلیارد ریال | ۰٫۰۲۳٪ مازاد |
| بیش از دو هزار تا چهار هزار میلیارد ریال | ۰٫۰۱۸۵٪ مازاد |
| بیش از چهار هزار میلیارد ریال | ۰٫۰۱۵٪ مازاد |
در هر پله، درصد فقط نسبت به مبلغ مازاد همان بازه اعمال می‌شود؛ نه نسبت به کل ارزش مال. اصلاحیه سال ۱۴۰۲ همین ساختار پلکانی را برای ارزیابی‌ها تعیین کرده است.
به همین علت، نمی‌توان برای مثال گفت هزینه کارشناسی همه املاک یا خودروها دقیقاً نیم درصد یا یک درصد ارزش آن‌هاست.
نمونه محاسبه هزینه کارشناسی
فرض کنید ارزش موضوع کارشناسی ۱۰ میلیارد ریال باشد. محاسبه به این صورت انجام می‌شود:
- برای ۵۰۰ میلیون ریال نخست: ۲۰ میلیون ریال
- برای ۵۰۰ میلیون ریال بعدی با نرخ ۰٫۴۵ درصد: ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار ریال
- برای چهار میلیارد ریال بعدی با نرخ ۰٫۴ درصد: ۱۶ میلیون ریال
- برای پنج میلیارد ریال باقی‌مانده با نرخ ۰٫۲ درصد: ۱۰ میلیون ریال
در این مثال، دستمزد مبنای یک کارشناس برابر با ۴۸ میلیون و ۲۵۰ هزار ریال خواهد بود.
این محاسبه فقط مربوط به دستمزد مبناست. مأموریت، آزمایش، نمونه‌برداری، ترجمه، نقشه‌برداری و سایر هزینه‌های ضروری ممکن است جداگانه به مبلغ اضافه شوند.
هزینه کارشناسی هیئتی چگونه محاسبه می‌شود؟
اگر موضوع به هیئت چندنفره از کارشناسان یک رشته ارجاع شود، دستمزد کل صرفاً برابر با دستمزد تک‌نفره ضرب در تعداد کارشناسان نیست.
طبق ماده ۵۶ تعرفه، در صورتی که چند کارشناس از یک رشته یک موضوع را بررسی کنند، از دستمزد محاسبه‌شده هر کارشناس ۳۰ درصد کسر می‌شود و سپس سقف قانونی دستمزد اعمال خواهد شد. بنابراین مبنای محاسبه سهم هر عضو هیئت، ۷۰ درصد دستمزد تعرفه‌ای پیش از اعمال سقف است.
برای مثال، اگر دستمزد تعرفه‌ای پیش از اعمال سقف ۳۰ میلیون ریال باشد و کارشناسی به هیئت سه‌نفره از یک رشته واگذار شود:
- دستمزد هر کارشناس: ۲۱ میلیون ریال
- جمع دستمزد هیئت سه‌نفره: ۶۳ میلیون ریال
سقف دستمزد هر کارشناس چقدر است؟
حداکثر دستمزد مقرر در ماده ۱۱ و تبصره‌های آن برای هر کارشناسی، یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون ریال است. ضرایب افزایشی نیز باید در محدوده همین سقف اعمال شوند.
این سقف در محاسبه دستمزد هر کارشناس رعایت می‌شود، نه برای کل هیئت. بنابراین در کارشناسی هیئتی، جمع دستمزد اعضا ممکن است بیشتر از یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون ریال شود. برای هیئت کارشناسان یک رشته، سقف پس از کسر ۳۰ درصد از دستمزد هر عضو اعمال می‌شود.
در صورت ارجاع موضوعات متعدد به یک کارشناس، حداکثر تا دستمزد پنج کارشناسی به مورد اول اضافه می‌شود؛ با این حال، سقف کلی مقرر برای یک کارشناس در یک موضوع کارشناسی، سه میلیارد ریال است. این ماشین حساب تعدد موضوعات را محاسبه نمی‌کند.
اگر ارزش موضوع کارشناسی ۵۰ هزار میلیارد ریال یا بیشتر باشد، انتخاب کارشناس یا اعضای هیئت و تعیین دستمزد تابع تصمیم شورای عالی کارشناسان یا مرکز مربوط، با کسب نظر کانون یا مرکز استان است. دستمزد پس از اتمام کارشناسی، با رعایت سقف سه میلیارد ریال و تعیین روش پرداخت مشخص می‌شود. در چنین پرونده‌ای ماشین حساب نمی‌تواند مبلغ قطعی ارائه کند.
فوق‌العاده مأموریت کارشناس چگونه محاسبه می‌شود؟
اگر اجرای قرار کارشناسی مستلزم سفر کارشناس به خارج از شهر یا محل اقامت او باشد، علاوه بر دستمزد اصلی، فوق‌العاده مأموریت نیز قابل پرداخت است.
مبلغ روزانه مأموریت مطابق اصلاحیه تعرفه عبارت است از:
- مأموریت داخل استان محل اقامت کارشناس: روزانه ۷٬۵۰۰٬۰۰۰ میلیون ریال
- مأموریت خارج از استان محل اقامت کارشناس: روزانه ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ میلیون ریال
اگر کارشناسی هیئتی باشد، فوق‌العاده مأموریت برای هر عضو هیئت و متناسب با تعداد روزها محاسبه می‌شود.
تأمین وسیله رفت‌وآمد، محل اقامت مناسب و غذا اصولاً بر عهده متقاضی است. اگر کارشناس این هزینه‌ها را شخصاً بپردازد، هزینه واقعی آن‌ها می‌تواند علاوه بر دستمزد و فوق‌العاده مأموریت مطالبه شود.
چه کسی باید هزینه کارشناسی را پرداخت کند؟
اگر یکی از طرفین پرونده درخواست کارشناسی کرده باشد، پرداخت دستمزد اولیه بر عهده همان شخص است. اگر کارشناسی به تشخیص خود دادگاه ضروری باشد و دادگاه بدون نظر کارشناس نتواند رأی صادر کند:
- در مرحله بدوی، پرداخت اولیه بر عهده خواهان است.
- در مرحله تجدیدنظر، پرداخت اولیه بر عهده تجدیدنظرخواه است.
ماده ۲۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی مقرر کرده است که اگر متقاضی ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ، دستمزد کارشناسی را تودیع نکند، کارشناسی از دلایل او خارج می‌شود. در مواردی که دادگاه رأساً کارشناسی را ضروری دانسته، عدم پرداخت می‌تواند آثار دیگری مانند ابطال دادخواست یا توقف رسیدگی تجدیدنظر داشته باشد.
پرداخت اولیه هزینه کارشناسی به این معنا نیست که در پایان پرونده نیز حتماً همین شخص باید هزینه را تحمل کند. دادگاه ممکن است در رأی نهایی، هزینه کارشناسی را جزو خسارات دادرسی بر عهده طرف محکوم قرار دهد.
چه هزینه‌هایی در نتیجه ابزار محاسبه نمی‌شوند؟
عدد نمایش‌داده‌شده عمدتاً دستمزد کارشناسی و در صورت انتخاب کاربر، فوق‌العاده مأموریت را شامل می‌شود. موارد زیر ممکن است جداگانه دریافت شوند:
- وسیله ایاب و ذهاب
- هزینه اقامت و غذا
- آزمایش‌های تخصصی
- نمونه‌برداری
- گمانه‌زنی
- بازیابی اطلاعات رایانه‌ای
- تهیه نقشه
- عکاسی یا تصویربرداری تخصصی
- ترجمه رسمی مدارک خارجی
- هزینه استعلام یا استفاده از تجهیزات خاص
تعرفه، هزینه آزمایش‌ها، نمونه‌های لازم، بازیابی اطلاعات و اقدامات ضروری مشابه را بر عهده متقاضی قرار داده است. هزینه ترجمه رسمی مدارک خارجی نیز جدا از دستمزد کارشناسی محاسبه می‌شود.
آیا هزینه کارشناسی در همه رشته‌ها فقط بر اساس ارزش مال است؟
خیر. ماده ۱۱ تعرفه بیشتر برای ارزیابی ارزش مالی موضوع کارشناسی استفاده می‌شود، اما تمام کارشناسی‌ها ماهیت ارزیابی مالی ندارند. در برخی موضوعات:
- مبلغ به‌صورت مقطوع تعیین می‌شود؛
- حداقل و حداکثر مشخصی وجود دارد؛
- میزان دستمزد بر اساس کمیت و کیفیت کار تعیین می‌شود؛
- ضریب افزایشی خاص اعمال می‌شود؛
- مرجع ارجاع‌کننده مبلغ را تعیین می‌کند.
برای مثال، تأمین دلیل، بررسی‌های فنی فاقد تعرفه مشخص، بعضی امور پزشکی، تصادفات و بررسی اصالت خودرو ممکن است شرایط محاسباتی متفاوتی داشته باشند. تعرفه برای موضوعاتی که مبلغ مستقلی ندارند، تعیین دستمزد با توجه به اهمیت و تخصصی بودن کار و با تأیید مرجع ارجاع‌کننده را پیش‌بینی کرده است. به همین دلیل، ابتدا باید دسته و موضوع کارشناسی را در ابزار به‌درستی انتخاب کنید.
مبنای قانونی محاسبه
محاسبه این ابزار بر اساس مقررات زیر انجام می‌شود:
- قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری
- تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۴۰۵/۰۵/۰۷
آخرین مبنای تعرفه ثبت‌شده در ابزار: ۱۴۰۵/۰۵/۲۰
2 دیدگاه دربارهٔ «محاسبه آنلاین هزینه های کارشناسی»
سلام و درود
تعرفه دستمزد کارشناسی در سال 1405 تغییر کرد شما هم لطفاً در برنامه خود آن را بروز کنید تا احیا باعث گمراهی و سوء تفاهم نشود
سلام وقت بخیر بروز شد، با تشکر