برای محاسبه هزینه دادرسی، ابتدا نوع پرونده را مشخص کنید. ابزار ایران لگال هزینه دعاوی مالی، مطالبه مهریه بر اساس سکه، شکایت کیفری چک بلامحل و برخی دعاوی غیرمالی را محاسبه میکند. در دعاوی مالی باید بهای خواسته یا مبلغ محکومبه مورد اعتراض را به ریال وارد کنید. در مطالبه مهریه نیز تعداد سکه و قیمت روز هر سکه لازم است.
هزینه خدمات دفاتر الکترونیک قضایی، اوراق، پیوستها و سایر مخارج جانبی در نتیجه این ابزار محاسبه نمیشود. مبلغ نهایی ثبت دادخواست ممکن است با توجه به عنوان دقیق خدمت، تعداد پیوستها و هزینههای جانبی سامانه متفاوت باشد.
ماشین حساب هزینه دادرسی چه چیزی را محاسبه میکند؟
هزینه دادرسی مبلغی است که برای ثبت و رسیدگی به دادخواست، اعتراض یا درخواست قضایی پرداخت میشود. این مبلغ در دعاوی مالی معمولاً بر اساس بهای خواسته یا محکومبه محاسبه میشود، اما در دعاوی غیرمالی و بعضی شکایتهای کیفری، تعرفه ثابت دارد. ماشین حساب ایران لگال چهار نوع محاسبه را پوشش میدهد:
- هزینه دعاوی مالی در مراحل مختلف
- هزینه مطالبه مهریه تعیینشده به سکه
- هزینه شکایت کیفری چک بلامحل
- تعرفه برخی دعاوی و دعاوی غیرمالی
در بخش دعاوی مالی، ابزار هزینه مرحله بدوی، واخواهی، تجدیدنظر، اعاده دادرسی، فرجامخواهی و اعتراض ثالث را جداگانه نشان میدهد.
برای محاسبه هزینه دادرسی چه مبلغی را وارد کنیم؟
در مرحله بدوی باید بهای خواستهای را وارد کنید که در دادخواست نوشته میشود. برای مثال، اگر خواهان مطالبه دو میلیارد ریال وجه را درخواست میکند، مبلغ ورودی نیز دو میلیارد ریال خواهد بود.
در مرحله واخواهی، تجدیدنظر، فرجامخواهی، اعاده دادرسی یا اعتراض ثالث، مبنای محاسبه معمولاً مبلغ محکومبه یا بخشی از حکم است که مورد اعتراض قرار گرفته است. بنابراین اگر شخص فقط نسبت به بخشی از رأی اعتراض دارد، واردکردن کل مبلغ پرونده ممکن است هزینه را بیشتر از مقدار واقعی نشان دهد.
مطابق قانون آیین دادرسی مدنی، تعرفه دادخواستها و اعتراضهای مختلف بر اساس قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و سایر مقررات مربوط تعیین و به حساب خزانه پرداخت میشود.
هزینه دادرسی دعوای مالی در مرحله بدوی چگونه محاسبه میشود؟
نرخ مرحله بدوی بهصورت پلکانی محاسبه میشود:
- تا مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال: دو و نیم درصد
- نسبت به مازاد بر ۲۰۰ میلیون ریال: سه و نیم درصد
بنابراین در دعوایی که بهای خواسته آن بیشتر از ۲۰۰ میلیون ریال است، ابتدا هزینه ۲۰۰ میلیون ریال نخست با نرخ ۲٫۵ درصد محاسبه میشود و سپس نرخ ۳٫۵ درصد نسبت به مبلغ مازاد اعمال میشود. این نرخها در جدول تعرفه خدمات قضایی نیز درج شدهاند.
برای مثال، اگر خواسته یک میلیارد ریال باشد:
- هزینه ۲۰۰ میلیون ریال نخست: ۵ میلیون ریال
- هزینه ۸۰۰ میلیون ریال باقیمانده: ۲۸ میلیون ریال
- جمع هزینه مرحله بدوی: ۳۳ میلیون ریال
این مبلغ فقط هزینه دادرسی دادخواست است و هزینه دفتر خدمات قضایی و مخارج جانبی را شامل نمیشود.
هزینه واخواهی و تجدیدنظرخواهی چقدر است؟
هزینه واخواهی از حکم غیابی و هزینه تجدیدنظرخواهی در دعاوی مالی، معادل چهار و نیم درصد مبلغ محکومبه مورد اعتراض است. برای مثال، اگر محکومعلیه نسبت به یک میلیارد ریال از حکم اعتراض داشته باشد:
۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۴٫۵٪ = ۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
اگر فقط ۴۰۰ میلیون ریال از حکم مورد اعتراض باشد، مبنای محاسبه همان ۴۰۰ میلیون ریال است؛ نه کل مبلغ اولیه دادخواست. بر اساس بخشنامه یکنواختسازی هزینه دادرسی، هزینه واخواهی نیز مانند مرحله تجدیدنظر با نرخ چهار و نیم درصد محکومبه محاسبه میشود.
هزینه فرجامخواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث
در دعاوی مالی، هزینه مراحل زیر معادل پنج و نیم درصد محکومبه مورد اعتراض است:
- فرجامخواهی
- اعاده دادرسی
- اعتراض شخص ثالث به حکم
برای مثال، هزینه اعاده دادرسی نسبت به محکومبه دو میلیارد ریالی برابر با ۱۱۰ میلیون ریال خواهد بود. نرخ پنج و نیم درصد برای فرجامخواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث در تعرفه خدمات قضایی و بخشنامههای مربوط پیشبینی شده است.
وجود گزینه فرجامخواهی در ابزار به این معنا نیست که هر رأیی قابل فرجام است. قابلیت اعتراض، تجدیدنظر یا فرجام به نوع رأی، مرجع صادرکننده و مقررات مربوط بستگی دارد.
هزینه دادرسی مطالبه مهریه سکه چگونه محاسبه میشود؟
برای محاسبه هزینه دادرسی مهریه تعیینشده به سکه، ابتدا باید ارزش ریالی سکههای مورد مطالبه مشخص شود. فرمول ابزار به این صورت است:
ارزش مهریه = تعداد سکه × قیمت روز هر سکه
سپس هزینه دادرسی مانند یک دعوای مالی و بر اساس ارزش حاصل محاسبه میشود.
برای مثال، اگر زوجه ۱۱۰ سکه مطالبه کند و قیمت واردشده برای هر سکه ۹۰۰ میلیون ریال باشد:
۱۱۰ × ۹۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۹۹٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
هزینه دادرسی بر مبنای این ارزش محاسبه میشود. عدد واردشده برای قیمت سکه فقط برای برآورد ارزش خواسته است و به معنای تعیین مبلغ قطعی مهریه یا قیمت زمان پرداخت نیست.
مطالبه مهریه تا نصاب یک میلیارد ریال در حالت معمول در صلاحیت دادگاه صلح قرار دارد و مطالبه بیش از آن در دادگاه خانواده رسیدگی میشود. قانون شوراهای حل اختلاف، دعاوی مهریه تا نصاب مالی دادگاه صلح را نیز در صلاحیت این دادگاه قرار داده است.
اگر فقط بخشی از مهریه مطالبه شود چه میشود؟
زوجه مجبور نیست همیشه تمام مهریه را در یک دادخواست مطالبه کند. اگر فقط بخشی از سکهها مطالبه شود، هزینه دادرسی بر اساس ارزش همان تعداد سکه محاسبه خواهد شد.
برای مثال، اگر مهریه ۳۰۰ سکه باشد اما در دادخواست فقط ۱۰ سکه مطالبه شود، تعداد ورودی ابزار باید ۱۰ سکه باشد. این اقدام میتواند مبلغ هزینه دادرسی و مرجع صالح را تغییر دهد. بااینحال، تقویم خواسته نباید صوری یا برخلاف موضوع واقعی دادخواست باشد.
هزینه شکایت کیفری چک بلامحل
هزینه شکایت کیفری علیه صادرکننده چک بلامحل با هزینه دادخواست مطالبه وجه چک متفاوت است. در ابزار باید مبلغ چک را وارد کنید. نتیجهای که نمایش داده میشود فقط مربوط به هزینه شکایت کیفری چک بلامحل است و موارد زیر را شامل نمیشود:
- هزینه دادخواست حقوقی مطالبه وجه چک
- هزینه درخواست صدور اجراییه مستقیم چک
- هزینه اعتراض به رأی
- حقالوکاله وکیل
- خسارت تأخیر تأدیه
- هزینه اجرای حکم
تعرفه رسیدگی به شکایت کیفری چک بلامحل در جدول خدمات قضایی بهصورت جداگانه از هزینه عمومی شکایت کیفری پیشبینی شده است. هر چک برگشتی الزاماً قابل شکایت کیفری نیست. تاریخ صدور، وعدهدار بودن، تضمینی بودن، سفیدامضا بودن و رعایت مهلتهای قانونی میتوانند بر امکان تعقیب کیفری اثر بگذارند.
دعاوی غیرمالی چه هزینهای دارند؟
در دعاوی غیرمالی، هزینه دادرسی بر اساس ارزش مالی خواسته محاسبه نمیشود و برای هر عنوان و مرحله، مبلغ ثابتی در تعرفه خدمات قضایی تعیین میشود. ابزار ایران لگال بعضی از پرکاربردترین گروههای غیرمالی را پوشش میدهد:
- دعاوی غیرمالی مربوط به اموال غیرمنقول
- امور غیرمالی تجاری و شرکتها
- دعاوی اسناد سجلی
- امور حسبی
- تأمین خواسته و دستور موقت در دادگاه خانواده
- تأمین خواسته و دستور موقت خارج از دادگاه خانواده
- اعتراض به آرای مراجع غیردادگستری
- دعاوی غیرمالی قابل فرجامخواهی
پس از انتخاب عنوان، باید مرحله رسیدگی را نیز مشخص کنید. مبلغ مرحله بدوی ممکن است با واخواهی، تجدیدنظر یا اعاده دادرسی متفاوت باشد.
تعرفه دعاوی غیرمالی و درخواستهایی مانند تأمین دلیل و تأمین خواسته بهصورت مبلغ ثابت و در محدوده تعیینشده در جدول خدمات قضایی مشخص میشود.
هزینه دادرسی دعاوی مربوط به ملک
در دعاوی مالی مربوط به اموال غیرمنقول، مبلغی که برای تعیین صلاحیت مرجع نوشته میشود ممکن است با مبلغ مبنای هزینه دادرسی متفاوت باشد.
در دعاوی مالی غیرمنقول و خلع ید، بهای خواسته از جهت صلاحیت بر اساس مبلغی است که خواهان در دادخواست تعیین میکند؛ اما هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی ملک در منطقه محاسبه میشود.
بنابراین برای دعوایی مانند خلع ید، ابطال معامله ملک یا اثبات مالکیت، واردکردن قیمت روز بازار ملک در ابزار لزوماً نتیجه درستی نمیدهد. مبلغ مندرج در سامانه ثبت دادخواست یا ارزش معاملاتی اعلامشده باید مبنای محاسبه قرار گیرد.
چه هزینههایی در ماشین حساب لحاظ نمیشوند؟
مبلغ نمایشدادهشده فقط هزینه اصلی دادرسی یا تعرفه انتخابشده است. موارد زیر ممکن است جداگانه به مبلغ پرداختی اضافه شوند:
- هزینه خدمات دفتر الکترونیک قضایی
- هزینه ثبت و ارسال دادخواست
- هزینه هر برگ یا پیوست
- هزینه اسکن مدارک
- هزینه ابلاغ یا اظهارنامه
- حقالوکاله وکیل
- هزینه کارشناسی
- هزینه ترجمه رسمی
- هزینه تحقیقات محلی
- هزینه اجرای حکم
- نیمعشر اجرایی
- هزینه انتشار آگهی
- مالیات و سهم صندوق وکلا در قرارداد وکالت
به همین دلیل، مبلغی که هنگام ثبت نهایی در دفتر خدمات قضایی نمایش داده میشود ممکن است کمی بیشتر از نتیجه ماشین حساب باشد.
مبنای محاسبه ابزار
محاسبات ابزار بر اساس مقررات زیر تنظیم شده است:
- قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین
- جدول تعرفه خدمات قضایی
- قانون آیین دادرسی مدنی
- بخشنامههای یکنواخت سازی هزینه دادرسی
- قانون شوراهای حل اختلاف
- تعرفه جداگانه شکایت کیفری چک بلامحل
هزینه خدمات دفاتر قضایی و مخارج جانبی در محاسبه اصلی ابزار وارد نمیشوند.
آخرین بازبینی منطق محاسبه: تیر ۱۴۰۵