پرده گوش یکی از حیاتیترین بخشهای سیستم شنوایی انسان است که نقش اصلی در دریافت و انتقال امواج صوتی دارد. هرگونه آسیبی به این بخش حساس، بهویژه پارگی پرده گوش، میتواند عواقب جدی برای شنوایی و کیفیت زندگی فرد به همراه داشته باشد. در قانون مجازات اسلامی، پاره شدن پرده گوش چه در اثر نزاع، ضربه، حادثه یا تصادف، دارای دیه مشخصی است که با توجه به شدت آسیب و میزان تأثیر آن بر شنوایی تعیین میشود.
گاهی ممکن است فقط دیه ارش تعلق بگیرد و گاهی نیز به دلیل ناشنوایی، دیه کامل یا نصف دیه نیز لحاظ شود. در این مقاله، بهطور کامل به بررسی مبلغ دیه پارگی پرده گوش در سال ۱۴۰۴، تفاوت دیه ارش و دیه شنوایی، و نحوه محاسبه آن توسط پزشکی قانونی خواهیم پرداخت.
مبلغ دیه پارگی پرده گوش در سال ۱۴۰۴
دیه پارگی پرده گوش در قانون، رقم ثابتی ندارد و بسته به شرایط، بهصورت ارش تعیین میشود؛ یعنی قاضی با توجه به نظر کارشناسان پزشکی قانونی، درصدی از دیه کامل را بهعنوان جبران خسارت بدنی در نظر میگیرد. این درصد میتواند بسته به شدت آسیب، احتمال بهبودی، و تأثیر آن بر شنوایی متغیر باشد.
🔍دیه پارگی پرده گوش همراه با از دست دادن شنوایی
در مواردی که پارگی پرده گوش منجر به ناشنوایی کامل یا جزئی شود، قانونگذار به صراحت اعلام کرده که باید دیه ارش برای پارگی و دیه مستقل برای آسیب شنوایی به صورت جداگانه پرداخت شوند. این دو، خسارتهای مجزا ولی مرتبط هستند و هر کدام دیه خاص خود را دارند. چند حالت کاربردی برای محاسبه ترکیبی دیه:
- پارگی پرده گوش + ناشنوایی کامل هر دو گوش: دیه کامل (۱.۶ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴) + ارش برای پارگی
- پارگی پرده گوش + ناشنوایی یک گوش: نصف دیه کامل (۸۰۰ میلیون تومان) + ارش
- پارگی پرده گوش + کاهش جزئی شنوایی یک یا دو گوش: دیه به نسبت درصد کاهش شنوایی (مثلاً ۳۰٪ از دیه کامل یا نصف دیه) + ارش
نکته مهم: تشخیص درصد کاهش شنوایی و رابطه آن با پارگی، بر عهده پزشکی قانونی است و قاضی با اتکا به این نظر، رأی نهایی را صادر میکند.
📝 نحوه محاسبه دیه پارگی پرده گوش در پزشکی قانونی
پزشکی قانونی با معاینه فرد آسیبدیده، بررسی اسناد پزشکی، انجام تستهای تخصصی مانند شنواییسنجی، و ارزیابی آثار عملکردی یا زیبایی آسیب، گزارش دقیقی به دادگاه ارائه میدهد. در این گزارش، شدت آسیب، موقتی یا دائمی بودن آن، و احتمال عوارض بعدی ذکر میشود. قاضی با توجه به این گزارش و با استناد به ماده ۶۰۵ قانون مجازات اسلامی، میزان دقیق ارش را مشخص میکند. به عنوان مثال:
- اگر پارگی جزئی بوده و بدون کاهش شنوایی بهبود یافته باشد، ارش در حدود ۳٪ تا ۷٪ دیه کامل در نظر گرفته میشود.
- اما اگر آسیب جدی باشد و نیاز به درمان طولانیمدت یا جراحی داشته باشد، ارش میتواند به ۱۰٪، ۱۵٪ یا حتی بیشتر نیز برسد.
در نتیجه، مبلغ دیه پارگی پرده گوش در سال ۱۴۰۴ بسته به نظر پزشکی قانونی و تشخیص دادگاه، میتواند از چند ده میلیون تا صدها میلیون تومان متغیر باشد.
محاسبه دیه پارگی پرده گوش بدون از دست دادن شنوایی
در بسیاری از موارد، آسیب به پرده گوش تنها منجر به پارگی آن میشود و شنوایی فرد آسیبی نمیبیند یا اختلال ایجادشده موقتی است. در این شرایط، دیهای که به فرد تعلق میگیرد تحت عنوان ارش تعیین میشود؛ چرا که قانون برای پارگی پرده گوش بدون از دست دادن شنوایی، رقم مشخص و ثابتی تعیین نکرده است.
طبق ماده ۶۰۵ قانون مجازات اسلامی:
«پاره کردن پرده گوش، موجب ارش است و اگر در اثر آن، حس شنوایی نیز از بین برود یا نقصان پیدا کند، دیه آن نیز باید پرداخت شود.»
📌 مثال کاربردی
اگر پزشکی قانونی اعلام کند پارگی سطحی بوده و هیچ کاهش شنوایی در پی نداشته، قاضی ممکن است ارشی در حدود ۵ تا ۱۰ درصد از دیه کامل را تعیین کند. این رقم در سال ۱۴۰۴، بین ۸۰ تا ۱۶۰ میلیون تومان خواهد بود.
در صورتی که آسیب بدون جراحی و بهصورت طبیعی درمان شود و شنوایی کاملاً حفظ گردد، مبلغ ارش کمتر خواهد بود. اما اگر فرد نیاز به مداخله پزشکی تخصصی یا بستری شدن داشته باشد حتی در صورت سالم ماندن شنوایی مبلغ ارش ممکن است افزایش پیدا کند.
بنابراین، در فقدان کاهش شنوایی، باز هم پاره شدن پرده گوش میتواند منجر به پرداخت مبلغ قابلتوجهی بهعنوان دیه ارش شود، که تشخیص نهایی آن با پزشکی قانونی و حکم دادگاه است.
مواردی که دیه کامل تعلق نمیگیرد
در بسیاری از پروندههای مربوط به آسیب پرده گوش یا شنوایی، تصور عمومی این است که با هر نوع آسیبی باید دیه کامل پرداخت شود؛ در حالی که در عمل، همه آسیبها مشمول دیه کامل نیستند و در بسیاری از موارد، فقط درصدی از دیه بهعنوان ارش یا دیه جزئی تعیین میشود. مهمترین مواردی که دیه کامل تعلق نمیگیرد
- پارگی پرده گوش بدون از بین رفتن شنوایی
در این حالت فقط ارش تعلق میگیرد، نه دیه کامل؛ چون شنوایی حفظ شده است. - کاهش موقتی شنوایی که بهبود مییابد
اگر شنوایی فرد طی دوره درمان بازگردد و آسیب دائمی نباشد، معمولاً قاضی با نظر پزشکی قانونی، دیه کامل تعیین نمیکند. ممکن است درصدی از دیه کامل یا تنها ارش در نظر گرفته شود. - کاهش جزئی شنوایی
در صورتی که شنوایی فقط در حدی کاهش یافته که بر عملکرد کلی تأثیر زیادی نگذاشته، دیه به نسبت درصد کاهش محاسبه میشود؛ نه دیه کامل. مثلاً اگر فرد فقط ۲۵٪ از شنوایی یک گوش را از دست داده باشد، دیه او برابر با ۲۵٪ از نصف دیه کامل خواهد بود. - آسیب جزئی بدون آثار ماندگار
اگر پارگی پرده گوش سطحی بوده و بهطور کامل ترمیم شده باشد، بدون هیچگونه اختلال شنوایی یا عارضه ماندگار، در این صورت مبلغ ارش هم ممکن است در حد پایینی (مثلاً ۲٪ تا ۵٪ دیه کامل) تعیین شود. - عدم اثبات ارتباط بین آسیب و ناشنوایی
در برخی پروندهها، ممکن است پزشکی قانونی اعلام کند که کاهش شنوایی ناشی از پارگی گوش نیست (مثلاً علت آن ضربه مغزی یا بیماری زمینهای باشد). در این صورت فقط برای پارگی، ارش تعلق میگیرد و دیه شنوایی منتفی است.
دیه آسیب به پرده گوش در نزاع، تصادف یا حادثه
آسیب به پرده گوش ممکن است در شرایط مختلفی رخ دهد؛ از جمله درگیریهای فیزیکی، تصادفات رانندگی، حوادث کاری یا حتی سوانح غیرعمدی خانگی. در هر یک از این شرایط، نحوه مطالبه دیه و تعیین نوع آن ممکن است تفاوتهایی داشته باشد، اما اصل ماجرا به بررسی شدت آسیب و نظر پزشکی قانونی بازمیگردد.
📌 ۱. آسیب در نتیجه نزاع و ضرب و جرح عمدی
در مواردی که فردی در یک نزاع عمدی باعث آسیب به گوش فرد دیگر شود (مثلاً با سیلی یا ضربه مستقیم به گوش)، اگر پارگی پرده گوش یا کاهش شنوایی ایجاد شود، موظف است دیه مربوطه (ارش + دیه شنوایی در صورت لزوم) را پرداخت کند. در این حالت اگر آسیب عمدی و بدون رضایت باشد، مرتکب علاوه بر پرداخت دیه، ممکن است به حبس یا مجازات تعزیری نیز محکوم شود.
📌 ۲. آسیب در اثر تصادف رانندگی
در تصادفات رانندگی، معمولاً آسیبها غیرعمدی هستند. اگر در اثر شدت حادثه پرده گوش پاره شود یا شنوایی فرد آسیب ببیند، بیمه شخص ثالث راننده مقصر، مسئول پرداخت دیه خواهد بود. در این حالت نیز، نظریه پزشکی قانونی مبنای تعیین ارش یا دیه شنوایی خواهد بود.
نکته مهم: برای دریافت دیه از بیمه، گزارش رسمی پلیس و تأیید قصور راننده ضروری است.
📌 ۳. آسیب ناشی از حادثه کاری یا سوانح غیرعمدی
در صورتی که آسیب پرده گوش به دلیل بیاحتیاطی کارفرما یا نبود ایمنی در محیط کار اتفاق بیفتد، کارفرما یا مسئول محیط، ضامن پرداخت دیه خواهد بود. در مواردی مانند برخورد با اجسام، صدای بلند ناگهانی (شوک صوتی)، یا انفجار، ممکن است پرده گوش دچار پارگی یا آسیب شنوایی شود که در این صورت نیز، مطابق قانون دیه بر اساس نظریه پزشکی قانونی تعیین و قابل مطالبه است.
در تمام موارد بالا، شاکی (فرد آسیبدیده) باید ابتدا به پزشکی قانونی مراجعه کرده و پس از دریافت نظریه تخصصی، نسبت به ثبت شکایت در دادسرا یا شورای حل اختلاف اقدام کند. تعیین عمدی یا غیرعمدی بودن حادثه نیز در تعیین نوع مجازات و روند پرونده تأثیرگذار است.
سوالات متداول
در این قسمت از مقاله سوالات متداول پیرامون دیه پارگی پرده گوش مطرح شده است:
❓ من در یک دعوای خیابانی از ناحیه گوش آسیب دیدم و پرده گوشم پاره شده، اما شنواییام کامل برگشته. آیا دیه شامل حالم میشود؟
✅ بله. حتی اگر شنوایی شما بهطور کامل بازگشته باشد، صرفِ پارگی پرده گوش، موجب تعلق ارش میشود. در این حالت پزشک قانونی شدت آسیب را بررسی کرده و قاضی بر اساس نظر او، درصدی از دیه کامل را بهعنوان ارش تعیین میکند. اگر دعوا عمدی بوده باشد، علاوه بر دیه، امکان پیگیری کیفری هم وجود دارد.
❓ در تصادف رانندگی، گوش سمت چپم آسیب دید و الان فقط ۴۰٪ از شنوایی آن را دارم. چقدر دیه به من تعلق میگیرد؟
✅ بر اساس نظر پزشکی قانونی، ۴۰٪ از نصف دیه کامل (۸۰۰ میلیون تومان) بهعنوان دیه شنوایی به شما تعلق میگیرد. علاوه بر آن، اگر پارگی پرده گوش هم تأیید شده باشد، قاضی ممکن است مبلغی نیز بهعنوان ارش برای پارگی تعیین کند. مجموع این مبالغ توسط بیمه مقصر قابل پرداخت است.
❓ در محل کارم صدای انفجار باعث شد شنواییام بهشدت آسیب ببیند. پزشک گفته هر دو پرده گوش آسیب دیده. آیا میتوانم از کارفرما دیه بگیرم؟
✅ اگر قصور ایمنی در محیط کار عامل حادثه باشد، کارفرما موظف به پرداخت دیه است. در صورتی که آسیب به پرده گوش منجر به کاهش یا از بین رفتن شنوایی شده باشد، با نظر پزشکی قانونی میتوانید هم ارش پارگی پرده گوش و هم دیه شنوایی دو گوش را مطالبه کنید. توصیه میشود در این مسیر از کمک وکیل استفاده کنید.