مطالبه مهریه زن فوت‌شده توسط وراث
با سلام دختر بنده فوت کرده و میخواهم مهریه اش را بگیرم میخواهم بدانم چه کاری باید انجام بدهم چه چیزهایی لازم دارم وایا مهریه به عنوان ارث به من و مادرش تعلق میگیرد ؟ عقدنامه را ندارم میتوانم از کجا کپی اش رابگیرم؟
واینکه از کجا میتوانم استعلام کنم که مهریه اش را بخشیده یاخیر؟ و اگر انجام شدنی است معمولن چقدر از پرداخت اولیه مهریه بصورت یکجا معمولن معیار است و دوره اقساط ماهانه معمولن در کمترین حالت چقدر است ؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود؛
در این شرایط، اگر مهریه دختر شما در زمان فوت ایشان پرداخت نشده و بخشیده هم نشده باشد، مهریه تبدیل به یک طلب مالی از همسر او می‌شود و مانند سایر مطالبات متوفی، وارد ترکه دختر شما می‌شود. بنابراین شما و مادر دخترتان به عنوان وراث می‌توانید نسبت به سهم‌الارث خود از این طلب اقدام کنید. البته نکته ای که باید توجه داشته باشید این است که سهم هر وارث طبق قواعد ارث تعیین می‌شود و بستگی به وجود سایر وراث مثل فرزند، پدر و مادر و... دارد.
برای شروع کار، ابتدا باید مشخص شود اصلاً مهریه‌ای باقی مانده یا خیر. اگر عقدنامه را ندارید، می‌توانید از دفترخانه‌ای که عقد در آن ثبت شده درخواست رونوشت سند ازدواج کنید. همچنین از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و با اطلاعات هویتی، امکان پیگیری و ثبت دادخواست مطالبه مهریه وجود دارد.
در مورد اینکه آیا دخترتان مهریه را بخشیده یا خیر، باید بررسی شود که آیا در زمان حیات خود اقداماتی مثل ابراء ذمه، بذل مهریه، اقرار به دریافت مهریه یا توافق مالی انجام داده است یا خیر. برای این موضوع می‌توان سوابق قضایی، دفاتر اسناد رسمی و در صورت وجود پرونده‌های خانوادگی، سوابق آن‌ها را بررسی کرد.
برای مطالبه مهریه، معمولاً ابتدا می‌توان از طریق اجرای ثبت (اگر سند ازدواج رسمی باشد) یا از طریق دادگاه خانواده اقدام کرد. اگر همسر دخترتان توان پرداخت یکجای مبلغ را نداشته باشد، ممکن است درخواست اعسار و تقسیط مطرح کند. میزان پیش‌پرداخت و تعداد اقساط عدد ثابت و یکسانی ندارد و دادگاه با توجه به درآمد، اموال، شغل و وضعیت مالی زوج تصمیم میگیرد؛ بنابراین نمی‌توان یک مبلغ یا مدت مشخص را به عنوان معیار قطعی اعلام کرد.
مدارکی که بهتر است آماده کنید شامل گواهی فوت دخترتان، شناسنامه و مدارک هویتی وراث، گواهی انحصار وراثت، رونوشت عقدنامه و هر مدرکی درباره پرداخت یا بخشش احتمالی مهریه (در صورت وجود) است.