مطالبه وجه چک منتقل‌شده در سامانه صیاد و مسئولیت دارنده قبلی
سلام وقتتون بخیر من اول شهریور امسال یه مقدار وسیله به شخصی فروختم اون شخص بابت این وسیله ها قراراین بود که مقداری نقدی ومابقی چندتا چک(چون ایشون هم وسایلشو به کسی دیگه فروخته بود بابتشون چک گرفته بود)بده ،همون چک هارو دادن به من، همه پاس شده بجز یکی که مشکل منه ،چکی که ازشخص الف گرفته بودن تو سامانه صیاد ثبت شده بود و به ایشون منتقل شده بود در سامانه صیاد کامل ثبت شده بود این انتقال،سپس در سامانه صیاد به من منتقل کردن و من تایید کردم و درسامانه صیاد ثبت شده بودحالا این چک برگشت خورده مهلت یک هفته ای هم داده شده و پاس نشدبه انتقال دهنده تماس گرفتم گفت برو شکایت کن رفتم شکایت حقوق کردم هم از الف و هم ب یعنی شکایت تضامنی (هزینه دادرسی و تامین خواسته وخسارت تاخیرتادیه )
حالا ۲۱مهر به من اخطاریه حضورالزامی در دادگاه دادن
نفر الف که دراصل صادرکننده چک هستش من اصلا نمیشناسم فقط در استعلام چک دیدم چک برگشتی داشته رفع سواثرشده بود که من اعتراض کردم نفر ب تماس گرفتن با صادرکننده چک که چی شده وایشونم گفتن نه اوکیه ماله جنگ بوده واطمینان دادن که چک پاس میشه پس نفر ب به من اطمینان داد که موضوع خاصی نیست و همه چیز اوکیه
مورد بعدی اینکه ایا انتقال دهنده میتونه بگه قرارمون این بوده که نصفو نقد بدم مابقی چک دیگه به من ربطی نداره معامله من با شما تموم شده
منظورم اینکه چی باعث میشه قاضی نفر انتقال دهنده رو تبرئه کنه اخه طرف حساب من ایشونه من اصلا اون صادرکننده رو نمیشناسم
یا بگه نه شما میدونستی چک برگشتی داره چرا قبول کردی و تبرئه بشه
میشه لطفا راهنمایی کنین
(اینم بگم که من بی سرپرستم و تحت حمایت سازمان بهزیستی هستم )
پیشاپیش از پاسخگویی شما کمال تشکر رو دارم
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
این پرونده چند نکته مهم دارد؛ چون شما چک را مستقیماً از صادرکننده نگرفته‌اید، بلکه از شخصی گرفته‌اید که خودش آن را از صادرکننده دریافت کرده و سپس در سامانه صیاد به شما منتقل کرده است. بنابراین رابطه حقوقی شما فقط با صادرکننده اولیه نیست، بلکه انتقال‌دهنده چک نیز در برابر انتقال صحیح و تعهدات ناشی از انتقال چک نقش دارد.
اینکه شخص «ب» بگوید معامله من با شما تمام شده و دیگر مسئولیتی ندارم، لزوماً باعث رفع مسئولیت او نمی‌شود؛ چون شما در قبال خرید کالا، همین چک را به عنوان بخشی از ثمن معامله از او پذیرفته‌اید و او نیز چک را در سامانه صیاد به نام شما منتقل کرده است. اگر چک پرداخت نشود، شما می‌توانید استدلال کنید که این شخص چک را به عنوان وسیله پرداخت به شما داده و شما بر مبنای اعتماد به انتقال قانونی آن معامله را انجام داده‌اید.
اما اینکه دادگاه چه تصمیمی بگیرد، به جزئیات بستگی دارد. مواردی که ممکن است باعث شود قاضی نسبت به مسئولیت انتقال‌دهنده بررسی بیشتری انجام دهد یا حتی دفاع او را بپذیرد، این است که ثابت کند در قرارداد شما صراحتاً قبول کرده‌اید که ریسک وصول چک کاملاً بر عهده شما باشد، یا اینکه معامله به گونه‌ای بوده که شما با علم کامل به عدم پرداخت احتمالی چک آن را پذیرفته‌اید. صرف اینکه صادرکننده قبلاً سابقه چک برگشتی داشته، به‌تنهایی معمولاً به معنی اطلاع قطعی شما از مشکل چک نیست؛ مخصوصاً وقتی انتقال‌دهنده به شما اطمینان داده که موضوع حل می‌شود و چک پرداخت خواهد شد.
در جلسه دادگاه حتماً روی این موارد تأکید کنید چک از طریق سامانه صیاد به صورت رسمی به شما منتقل شده است. شما صادرکننده را نمی‌شناختید و طرف معامله شما شخص «ب» بوده است. شخص «ب» هنگام انتقال، شما را مطمئن کرده که چک مشکلی ندارد و پرداخت می‌شود. شما کالا را در مقابل همین تعهد پرداخت تحویل داده‌اید و سابقه برگشتی چک برای شما قبل از معامله مشخص نبوده یا به شما اعلام نشده است.
همچنین مدارک زیر را همراه داشته باشید قرارداد فروش وسایل، رسیدها و مدارک پرداخت نقدی، گردش انتقال چک در سامانه صیاد، گواهی عدم پرداخت بانک و پیام‌ها یا هر مدرکی که نشان دهد شخص «ب» گفته چک پاس می‌شود.
در مورد وضعیت مالی شما و تحت حمایت بهزیستی بودن، این موضوع در اصل مسئولیت چک تعیین‌کننده نیست، اما اگر هزینه‌های دادرسی یا پیگیری برایتان دشوار است، می‌توانید موضوع اعسار از هزینه دادرسی را بررسی کنید.
یک سؤال مهم: در قرارداد فروش وسایل، درباره چک‌ها چه نوشته‌اید؟ آیا فقط نوشته شده «مابقی مبلغ با چند فقره چک پرداخت می‌شود» یا قید کرده‌اید که چک‌ها متعلق به شخص ثالث است و فروشنده مسئول پاس شدن آنها نیست؟ این بند می‌تواند روی مسئولیت شخص «ب» اثر زیادی داشته باشد.
عذر میخوام معامله قرارداد کتبی نداشتیم همه چیزامون شفاهی بود فقط یه چندتا پیامک بود که داخلش گفتیم یه مقدار نقد بهت میدم مابقی رو چک همین دیگه هیچ چیزی گفته نشد فقط نگران اینم که نگه من نصف دادم نقدی مابقی هم چک یا بگه تو اطلاع داشتی از چک که برگشتی بوده به من چه
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
با توضیح جدید، نبودن قرارداد کتبی کار شما را سخت‌تر می‌کند، اما به معنی از بین رفتن حق شما نیست. در معاملات، توافق شفاهی هم می‌تواند با دلایل و قرائن ثابت شود. در پرونده شما مهم‌ترین موضوع این است که نشان دهید توافق شما این بوده که بخشی از مبلغ را نقد بگیرید و بقیه از طریق همین چک‌ها پرداخت شود و این چک‌ها به عنوان وسیله پرداخت معامله به شما منتقل شده است.
دفاع احتمالی شخص «ب» که بگوید «من نصف پول را نقد گرفتم و بقیه چک بود و دیگر مسئولیتی ندارم» بستگی به شرایط معامله دارد. چون شما چک را از خود او دریافت کرده‌اید، نه از صادرکننده، می‌توانید توضیح دهید که شما با شخص «ب» معامله کرده‌اید و او برای پرداخت بخشی از مبلغ معامله، چکی را که در اختیار داشته به شما منتقل کرده است. اگر قرار بود ریسک وصول چک کاملاً بر عهده شما باشد، بهتر بود این موضوع صریحاً به شما گفته می‌شد یا در توافق درج می‌گردید.
در مورد اینکه بگوید «شما می‌دانستید چک برگشتی بوده»، این موضوع باید ثابت شود. اینکه شما بعداً در استعلام متوجه سابقه برگشتی صادرکننده شده‌اید، به خودی خود نشان نمی‌دهد هنگام معامله از آن اطلاع داشته‌اید. مخصوصاً اینکه صادرکننده را نمی‌شناختید و انتقال از طریق سامانه صیاد انجام شده است. ضمن اینکه اگر شخص «ب» بعد از برگشت چک با صادرکننده تماس گرفته و به شما اطمینان داده که موضوع حل می‌شود، این موضوع می‌تواند به نفع شما باشد و نشان دهد خود او هم چک را قابل پرداخت معرفی کرده است.
در جلسه دادگاه حتماً روی این موارد تأکید کنید: معامله شما با شخص «ب» بوده، صادرکننده چک را نمی‌شناختید، چک از طریق سامانه صیاد به شما منتقل شده، شخص «ب» درباره پرداخت چک اطمینان داده و اگر می‌دانستید چک مشکل دارد، آن را به عنوان بخش مبلغ معامله قبول نمی‌کردید.
پیامک‌ها، گردش انتقال صیاد، گواهی عدم پرداخت و هر پیام یا مدرکی که نشان دهد «ب» گفته چک پاس می‌شود را حتماً ارائه کنید. یک سؤال مهم هم این است: آن مبلغ نقدی که گفتید پرداخت کرده‌اید، آیا مدرکی مثل رسید، کارت‌به‌کارت یا پیام تأیید پرداخت دارید؟ چون همین موضوع می‌تواند برای اثبات اصل معامله شفاهی کمک زیادی کند.