دریافت گواهی انحصار وراثت فرزند صغیر و مشکل ثبت احوال
سلام گواهی انحصار وراثت همسر سابقم که فوت کرده رو درخواست کردم صادر شده از طرف پسر مشترکمان که دوازده سال سن داره و من ذی‌نفع هستم حال ثبت احوال میگه به شما نمیدیم فقط وراث. میگه پسرت کارت ملی نداره نمیتونه باید چهار سال دیگه بیاد . حضانت پسرم از بدو طلاق تا الان طبق حکم دادگاه که نشان دادم با منه بازم قبول نکردن
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام
به نظر می‌رسد مشکل اصلی از اینجاست که ثبت احوال، «دریافت گواهی انحصار وراثت» را فقط برای شخصی که در سیستم به عنوان وارث شناخته می‌شود در نظر گرفته، در حالی که شما به عنوان ولی قهری یا نماینده قانونی فرزند صغیر و همچنین به عنوان ذی‌نفع، در پیگیری امور ارثی فرزندتان نقش دارید.
توجه داشته باشید که حضانت با ولایت و قیمومت تفاوت دارد؛ یعنی صرف حضانت همیشه به معنی داشتن اختیار کامل در تمام امور مالی کودک نیست، اما برای پیگیری حقوقی و اداری مربوط به فرزند باید وضعیت قانونی شما بررسی شود.
اقدام مناسب این است که ابتدا از ثبت احوال بخواهید علت عدم تحویل گواهی انحصار وراثت را به صورت کتبی و با ذکر مستند قانونی اعلام کند و صرفاً به پاسخ شفاهی اکتفا نکنید. سپس با در دست داشتن حکم حضانت، مدارک هویتی خود و فرزند، و گواهی انحصار وراثتی که نام فرزندتان در آن درج شده، موضوع را پیگیری کنید و توضیح دهید که فرزند شما یکی از وراث متوفی است و شما به عنوان سرپرست قانونی او برای پیگیری حقوق وی مراجعه کرده‌اید.
اگر ثبت احوال همچنان از ارائه گواهی خودداری کرد، می‌توانید از طریق مرجع قضایی صالح یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، درخواست رسیدگی و الزام به ارائه مدارک مربوط را مطرح کنید. همچنین بهتر است بررسی شود آیا موضوع فقط به نبود کارت ملی فرزند مربوط است یا اینکه مسئله دیگری مثل احراز سمت شما (حضانت یا نمایندگی قانونی) مطرح شده است؛ چون راه‌حل هرکدام متفاوت است.
اینکه فرزند شما کارت ملی ندارد، لزوماً به این معنا نیست که حقوق ارثی او از بین می‌رود؛ اما ممکن است برای برخی خدمات اداری، احراز هویت او یا نماینده قانونی‌اش را مطالبه کنند. در صورت نیاز، می‌توان از طریق مراجع مربوط برای انجام امور اداری به نام طفل اقدام کرد.
یک نکته مهم هم این است که مشخص شود گواهی انحصار وراثت به نام چه کسی صادر شده و آیا نام پسر شما در آن به عنوان وارث درج شده است یا خیر. همچنین پدر همسر سابق شما یا سایر وراث متوفی در قید حیات هستند یا خیر، چون وضعیت وراث روی نحوه پیگیری اثر دارد.