تأثیر حکم عدم تمکین بر نفقه پس از صدور گواهی عدم امکان سازش

با سلام؛

این پرونده چند بخش جدا دارد و نکته مهم این است که حکم عدم تمکین به‌تنهایی همیشه باعث قطع نفقه تمام دوره‌ها نمی‌شود؛ باید دید دادگاه درباره چه بازه‌ای و با چه دلایلی تصمیم گرفته است.

در مورد اینکه چرا با وجود حکم عدم تمکین، نفقه معوقه سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ برای زوجه تعیین شده، چند حالت ممکن است وجود داشته باشد. اگر حکم عدم تمکین مربوط به تمام آن بازه قطعی نبوده یا دادگاه تشخیص داده باشد که زوجه به دلیل موجهی از رفتن به منزل خودداری کرده، ممکن است نفقه را همچنان برقرار بداند. همچنین صرف معرفی خانه از طرف زوج همیشه کافی نیست؛ دادگاه بررسی می‌کند آیا منزل مناسب شأن زوجه بوده، امکان زندگی مشترک فراهم بوده و آیا زوج واقعاً شرایط تمکین را ایجاد کرده است یا خیر. بنابراین وجود صورتجلسه کلانتری و معرفی منزل، هرچند به نفع زوج است، اما لزوماً به تنهایی باعث رد کامل نفقه نمی‌شود.

در مورد گواهی عدم امکان سازش، باید توجه داشت که صدور این گواهی به معنی پایان رابطه زوجیت نیست. تا زمانی که طلاق در دفترخانه ثبت نشده، عقد نکاح برقرار است و آثار آن از جمله حقوق و تکالیف زوجین باقی است. بنابراین اگر بعد از صدور گواهی عدم امکان سازش، هنوز طلاق ثبت نشده باشد، موضوع نفقه و تمکین همچنان می‌تواند مطرح شود و باید شرایط همان دوره بررسی شود.

اما اینکه زوج درخواست طلاق داده و زوجه هم در دادگاه اعلام کرده طلاق می‌خواهد، به‌تنهایی باعث سقوط نفقه زوجه نمی‌شود. اگر زوجه همچنان قانوناً مستحق نفقه باشد و نشوز او ثابت نشده باشد، تا زمان اجرای طلاق می‌تواند مطالبه نفقه کند. از طرف دیگر اگر زوج بتواند ثابت کند زوجه بدون دلیل موجه از تمکین خودداری کرده و حکم قطعی عدم تمکین وجود دارد، این موضوع می‌تواند در دفاع او نسبت به نفقه دوره‌های بعدی مؤثر باشد.

در مورد اینکه زوج همان منزل قبلی را دارد و تغییر محل سکونت اعلام نشده، این موضوع می‌تواند در بحث تمکین اهمیت داشته باشد. اگر زوج قبلاً منزل مناسب معرفی کرده و زوجه بدون دلیل موجه بازنگشته باشد، این موضوع می‌تواند به نفع زوج مطرح شود؛ ولی باز هم باید وضعیت هر دوره زمانی جداگانه بررسی شود.

در خصوص اینکه اگر زوجه دوباره بر اساس همان گواهی عدم امکان سازش اقدام کند، اصل گواهی قابل استناد است، اما باید شرایط آن زمان هم وجود داشته باشد. گواهی عدم امکان سازش دارای مهلت اعتبار است و اگر در مهلت قانونی اجرا نشود، اعتبار آن از بین می‌رود و ممکن است نیاز به اقدام مجدد باشد.

برای پاسخ دقیق‌تر باید چند مورد مشخص شود حکم عدم تمکین چه تاریخی صادر و قطعی شده؟ آیا نفقه سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ در همان پرونده‌ای صادر شده که حکم عدم تمکین وجود داشته یا پرونده جداگانه بوده؟ و در رأی عدم تمکین، علت رد یا پذیرش دعوا دقیقاً چه نوشته شده است؟ چون همین جزئیات مشخص می‌کند آیا نفقه بعد از حکم عدم تمکین هم قابل مطالبه بوده یا خیر.