مطالبه نفقه از پدر برای فرزند بالغ
با سلام و احترام از سال ۱۳۹۷ با اجازه پدر مستقل و در منزل استیجاری زندگی میکنم مادرم فوت شده و ۴۰سال سن دارم تا به الانم پدر هیچ کمکی بابت هزینه های زندگی نکرده و با توجه به اینکه متوجه شده ام منزل مسکونی خودرا بنام برادرم زده و تمام مبالغ مالی خودرا در حساب برادرم واریز نموده الان درخواست نفقه از ایشان را میخواهم بیمه درمانی از طریق پدرم هستم ولی خودم بیمه کاری ندارم موقت وقراردادی مشغول کارهستم ولی کفاف زندگی را نمیدهد در صورتیکه پدر حق اولاد هم دریافت میکند آیا میتوانم قانونی اقدام کنم
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام،
چون ۴۰ سال دارید و شاغل هستید، دادگاه صرفاً به دلیل اینکه پدرتان تاکنون کمکی نکرده، خودکار حکم به نفقه نمیدهد. اما شاغل بودن هم بهتنهایی حق نفقه را از بین نمیبرد؛ اگر بتوانید ثابت کنید درآمد موقت و قراردادی شما واقعاً کفاف مخارج متعارف زندگی را نمیدهد و با وجود اشتغال قادر به تأمین معیشت خود نیستید، امکان مطالبه نفقه از پدر وجود دارد. ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی ملاک را «ندار بودن و ناتوانی از تأمین معیشت از طریق شغل» قرار داده و تشخیص آن با دادگاه است. پدر نیز در صورتی مکلف به پرداخت است که خودش توان مالی داشته باشد.
بنابراین میتوانید از طریق دفتر خدمات قضایی دادخواست تعیین و پرداخت نفقه جاری و آینده علیه پدرتان ثبت کنید و قراردادهای کاری، فیش درآمد، اجارهنامه، هزینههای درمان و زندگی و مدارکی که وضعیت مالی پدرتان را نشان میدهد ارائه دهید. دادگاه میتواند میزان نفقه و نحوه پرداخت مستمر آن را تعیین کند. فقط توجه کنید که برخلاف نفقه همسر، نفقه اقارب را نمیتوانید از سال ۱۳۹۷ تا امروز یکجا مطالبه کنید؛ ماده ۱۲۰۶ اجازه مطالبه نفقه اقارب را فقط نسبت به آینده داده است.
اینکه هنوز از طریق پدرتان بیمه درمانی هستید یا او «حق اولاد» دریافت میکند بهتنهایی ثابت نمیکند حتماً مستحق نفقه هستید؛ مقررات استخدامی و تحتتکفل بودن با شرایط نفقه قانونی یکی نیست. اگر پس از اثبات شرایط نفقه، پدرتان با وجود توان مالی عمداً پرداخت نکند، علاوه بر مسیر حقوقی، شکایت ترک انفاق موضوع ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده نیز میتواند مطرح شود.
در مورد انتقال خانه و پولها به برادرتان هم فعلاً تمرکز اصلی را روی اثبات نیاز مالی خودتان و توانایی مالی پدر بگذارید؛ انتقال اموال به برادر خودبهخود حق نفقه شما را از بین نمیبرد. اگر دادگاه نفقه را برای شما احراز کند، آنوقت میشود وضعیت داراییها و نحوه وصول را جداگانه بررسی کرد.
