مهریه، خانه و بچه‌ ها بعد از جدایی

با سلام؛

اگر الان فقط منتظر بمانید که همسرتان خانه را کامل به نامتان بزند یا حق طلاق بدهد، ممکن است زمان از دست برود و بعداً وضعیت اموالش هم تغییر کند. اما شما دست خالی نیستید؛ سه‌ دانگ خانه و سمند رسماً به نام خودتان است و همسرتان هم حقوق ثابت معلمی دارد، بنابراین برای مهریه چند مسیر وصول دارید.

برای مهریه هیچ عدد ثابتی وجود ندارد که بگوییم حتماً اول ۱۰ سکه می‌دهد و بعد ماهی یک سکه. اگر همسرتان اعسار و تقسیط بخواهد، دادگاه درآمد، هزینه زندگی، تعداد فرزندان و اموالش را بررسی و بعد پیش‌ قسط و اقساط را تعیین می‌کند. طبق ماده ۱۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌ های مالی، میزان اقساط باید متناسب با توان واقعی او باشد.

از طرف دیگر، چون حقوق ماهانه‌ اش حدود ۳۲ میلیون تومان است و زن یا فرزند دارد، در اجرای حکم امکان توقیف تا یک‌چهارم حقوق وجود دارد؛ یعنی با فرض همین حقوق، حدود ۸ میلیون تومان در ماه، هرچند مبلغ دقیق کسرشده به فیش حقوقی و تصمیم اجرای احکام بستگی دارد.

سه‌دانگ خانه‌ای که به نام شماست متعلق به خود شماست و بابت بدهی همسرتان از دست نمی‌رود. درباره سه‌دانگ متعلق به همسرتان هم نمی‌توانید خودتان بگویید «به‌جای مهریه مال من»؛ باید آن سهم را بابت مهریه توقیف کنید و از مسیر اجرا کارشناسی و تعیین تکلیف شود. البته اگر آن ملک تنها منزل متناسب با شأن و نیاز ضروری همسرتان و افراد تحت تکفلش تشخیص داده شود، ممکن است بحث مستثنیات دین مطرح شود؛ ولی اگر ملک بیش از نیاز و شأن باشد، قانون حتی امکان وصول دین از بخش مازاد را پیش‌بینی کرده است. بنابراین به‌نظر من قبل از اینکه سراغ تقسیط حقوق بروید، حتماً وضعیت همان سه‌دانگ همسر را برای توقیف بررسی کنید.

در مورد بچه‌ها، اگر منظورتان این است که نفقه خودتان را نمی‌خواهید ولی می‌خواهید بچه‌ها با شما باشند، این دو موضوع جداست. فرزند ۵ ساله اصولاً اولویت حضانتش با مادر است. درباره فرزند ۹ ساله، چون بالای ۷ سال است اگر اختلاف باشد دادگاه بر اساس مصلحت کودک تصمیم می‌گیرد. درباره پسر ۱۴ ساله هم تا رسیدن به ۱۵ سال تمام قمری موضوع حضانت مطرح است و بعد از بلوغ اصولاً خودش می‌تواند انتخاب کند با کدام والد زندگی کند. حتی اگر هر سه بچه نزد شما باشند، نفقه آنها همچنان اصولاً بر عهده پدر است؛ حضانت با مادر، تکلیف پدر به پرداخت هزینه فرزندان را از بین نمی‌برد.

برای اینکه سریع‌تر پولی برای اجاره خانه به دستتان برسد، مسیر کسر از حقوق معمولاً از فروش سهم ملک سریع‌تر است، ولی زمان ثابتی ندارد و بسته به ابلاغ، اعتراض و اجرای دستور ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. بهتر است هم‌زمان مهریه را اجرا بگذارید، توقیف سه‌دانگ همسر را درخواست کنید و حقوق او را هم معرفی کنید؛ تقسیط مهریه هم مانع وصول آن از مالی که بعداً پیدا می‌شود نیست.

فقط یک نکته می‌تواند مسیر شما را خیلی تغییر دهد: الان سند خانه دقیقاً سه‌دانگ به نام شما و سه‌دانگ به نام همسرتان است و خودش در همان خانه زندگی می‌کند، یا خانه خالی است؟ چون از روی همین موضوع می‌شود گفت توقیف سهم او بابت مهریه چقدر عملی است.