امضای قرارداد اجاره ۸ ساله با فریب
سلام من یه مغازه دارم که دادم به یه طلا فروش قراردادی که نوشتیم یکیشون یکساله هستش و دومی متاسفانه هشت ساله که سر بنده کلاه گذاشت گفتن برا اماکن و صنف هستش فقط چون اون قرارداد قبول نکردن گفتن باید هشت ساله باشه منم متاسفانه امضا کردم میتونم که این قرارداد هشت ساله رو باطل کنم چون بندهاشم مشکل داره یک بند نوشته طبق مراجع رسمی کشور که همون بیست پنج درصد سالی و بند های بعدی نوشته چون هرینه دکوراسیون طلا فروشی زیاده موجر متعهد میگردد پنج تا هفت درصد سالی اضافه بشه و ودیعه هم تا هشت سال گرفته نشه به نظر شما از لحاظ قانونی قرارداد مشکل داره؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
صرف اینکه به شما گفته‌اند هشت ساله بودن فقط برای اماکن و صنف است باعث بی‌اعتباری قرارداد نمی‌شود و اگر همین اجاره‌نامه معتبر شناخته شود، ممکن است واقعاً تا پایان هشت سال به آن و شرایط افزایش اجاره‌بها متعهد بمانید. تنها راهکار شما این است که ثابت کنید مستأجر با همین توضیح خلاف واقع شما را فریب داده و اگر حقیقت را می‌دانستید قرارداد هشت ساله را امضا نمی‌کردید، امکان استناد به «تدلیس» و درخواست فسخ قرارداد وجود دارد. قانون تدلیس را عملیاتی می‌داند که موجب فریب طرف معامله شود و این خیار در قراردادهای لازم از جمله اجاره نیز قابل طرح است.
خود هشت‌ساله بودن اجاره غیرقانونی نیست. قانون روابط موجر و مستأجر نیز اصل را بر اعتبار شرایطی گذاشته که موجر و مستأجر در قرارداد توافق کرده‌اند؛ بنابراین پشیمانی از مدت طولانی، به‌تنهایی مجوز فسخ نیست.
در مورد بندهای افزایش اجاره، اگر یک قسمت واقعاً نوشته «افزایش طبق نرخ مراجع رسمی» و جای دیگری صریحاً نوشته شده به علت هزینه بالای دکوراسیون طلافروشی، افزایش سالانه فقط ۵ تا ۷ درصد باشد، بین این دو بند تعارض قابل‌توجهی وجود دارد و باید متن دقیق آنها تفسیر شود؛ ولی این تعارض نیز الزاماً کل قرارداد را باطل نمی‌کند. ضمن اینکه سقف‌های قانونی افزایش اجاره‌بهای اخیر اساساً با تمرکز بر واحدهای مسکونی وضع شده‌اند و نباید بدون بررسی متن قرارداد، عدد ۲۵ درصد را خودکار به مغازه تجاری تسری داد.
اینکه توافق کرده‌اید تا هشت سال ودیعه‌ای دریافت نشود نیز به‌تنهایی خلاف قانون یا موجب بطلان نیست؛ اگر آگاهانه پذیرفته شده باشد، می‌تواند یک شرط قراردادی الزام‌آور محسوب شود.
اگر واقعاً بر مبنای فریب قرارداد را امضا کرده‌اید، موضوع را عقب نیندازید؛ چون خیار تدلیس پس از اطلاع فوری است. مدارک مربوط به قرارداد یکساله قبلی، پیام‌ها، صدای مکالمات موجود، شاهد یا مشاور املاکی که شنیده مستأجر گفته «این هشت سال فقط برای اماکن و صنف است» را حفظ کنید. اگر مدارک کافی وجود داشته باشد، معمولاً مسیر حقوقی مناسب «اعلام فسخ و سپس دادخواست تأیید فسخ قرارداد اجاره به علت تدلیس» است، نه صرفاً دادخواست ابطال قرارداد. تا قبل از تعیین تکلیف نیز خودسرانه قفل مغازه را عوض نکنید یا مانع فعالیت مستأجر نشوید.
اگر تصویر قرارداد هشت ساله، مخصوصاً بند مدت، افزایش اجاره‌بها، ودیعه و شرایط فسخ را بفرستید، می‌شود مشخص کرد آیا واقعاً مبنای قابل‌قبولی برای فسخ دارید یا این قرارداد فعلاً شما را برای هشت سال متعهد کرده است. برای ارسال مدارک در سوال بعدی درخواست را مطرح کنید تا نحوه ارسال مدارک را برایتان روشن کنیم.