شمول قانون کار و بیمه تأمین اجتماعی در قرارداد کار با پدر

با سلام؛

نگرانی اصلی این است که اداره کار ممکن است صرفاً به خاطر اینکه کارفرما پدر شما بوده، پرونده را از شمول قانون کار خارج بداند؛ اما این برداشت همیشه درست نیست. ماده ۱۸۸ فقط هر رابطه کاری خانوادگی را خارج نمی‌کند، بلکه معمولاً درباره کارگاه خانوادگی است که کار آن منحصراً توسط صاحب‌کار، همسر و خویشاوندان درجه یک انجام شود. راهکار شما را در ادامه عرض می نمایم.

اگر در آن محل افراد غیرخانواده هم کار می‌کرده‌اند، یا کارگاه حالت تجاری و منظم داشته، یا شما مثل کارگر عادی ساعت کار، دستورپذیری، وظیفه مشخص و حقوق ماهانه داشته‌اید، می‌شود به تصمیم اداره کار اعتراض کرد و گفت رابطه شما «رابطه مزدبگیری» بوده، نه کمک خانوادگی یا شراکت.

قرارداد کتبی، رأی دادگاه درباره دریافت حقوق، فیش یا واریزی‌های منظم، پیام‌های کاری، لیست حضور و غیاب، شهادت همکاران، کارت ورود، لباس کار، گزارش کار و هر مدرکی که نشان دهد تحت مدیریت پدر کار می‌کردید، برای شما مهم است. مخصوصاً اگر ثابت شود سهمی از سود، شراکت یا پیمانکاری نداشته‌اید و فقط مزد گرفته‌اید، استدلال شما قوی‌تر می‌شود.

کاری که باید انجام دهید این است که اگر اداره کار قرار رد یا عدم شمول صادر کرده، در مهلت قانونی به هیأت حل اختلاف اعتراض کنید و صریحاً بنویسید که ماده ۱۸۸ شامل شما نیست، چون کارگاه صرفاً خانوادگی نبوده یا رابطه شما رابطه واقعی کارگری و کارفرمایی بوده است. اگر هیأت حل اختلاف هم تأیید کرد، مسیر بعدی شکایت در دیوان عدالت اداری است.

برای بیمه تأمین اجتماعی هم موضوع را جدا پیگیری کنید. حتی اگر اداره کار درباره بعضی مزایای قانون کار ایراد بگیرد، شما باید از تأمین اجتماعی درخواست بازرسی و احراز سابقه بیمه بدهید و مدارک مزدبگیری را ارائه کنید. اگر تأمین اجتماعی هم رد کرد، به همان تصمیم اعتراض کنید.

پس در نهایت بدانید که صرف اینکه کارفرما پدر شما بوده، به‌تنهایی شما را از قانون کار و بیمه خارج نمی‌کند؛ اما اگر واقعاً کارگاه خانوادگیِ محدود به پدر و اعضای درجه یک خانواده بوده باشد، اداره کار ممکن است به ماده ۱۸۸ استناد کند. نقطه دفاع شما اثبات مزدبگیری، نبود شراکت، وجود رابطه تبعیت کاری و خانوادگی نبودن واقعی کارگاه است.