بی اثر کردن حکم عدم تمکین بعد از 3 سال

با سلام؛

اگر این حکم را بدون اقدام رها کنید، همسرتان ممکن است همچنان از آن برای نپرداختن نفقه یا اثبات عدم تمکین شما استفاده کند. بااین‌حال، حکم تمکین به معنی اجبار فیزیکی شما به بازگشت نیست، مهریه‌تان را از بین نمی‌برد و تا پایان زندگی نیز غیرقابل‌تغییر باقی نمی‌ماند. فقط بعد از سه سال نمی‌توان بدون دلیل قانونی درخواست «ابطال حکم» داد که مسیر اقدام را در ادامه برایتان روشن می نمایم.

ابتدا از طریق سامانه ثنا، دادنامه، نحوه ابلاغ، تاریخ قطعی‌شدن و پرونده اجرای احکام را دریافت کنید و بررسی کنید حکم حضوری بوده یا غیابی. اگر در جلسات دادگاه شرکت نکرده‌اید، لایحه‌ای نداده‌اید و دادنامه نیز واقعاً به خودتان ابلاغ نشده است، می‌توانید از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواستی با عنوان زیر ثبت کنید:

«واخواهی خارج از مهلت نسبت به حکم غیابی الزام به تمکین، به علت عدم اطلاع از دادنامه، همراه با درخواست توقف اجرای حکم»

اگر دادگاه عدم اطلاع واقعی یا عذر موجه شما را بپذیرد، رسیدگی دوباره انجام شده و اجرای حکم نیز متوقف می‌شود. اما اگر حکم حضوری بوده یا سه سال قبل شخصاً ابلاغ را مشاهده کرده‌اید، واخواهی عادی معمولاً دیگر امکان‌پذیر نیست.

اگر بعد از صدور حکم مدرکی پیدا کرده‌اید که آن زمان در اختیارتان نبوده، یا ثابت شده همسرتان با فریب، مدارک خلاف واقع یا سند جعلی حکم گرفته است، ممکن است «اعاده دادرسی» امکان‌پذیر باشد. صرف اینکه از نتیجه حکم ناراضی هستید یا اکنون دلیل جدیدی ساخته شده، برای اعاده دادرسی کافی نیست و باید یکی از دلایل قانونی وجود داشته باشد.

اما اگر شرایط بعد از حکم تغییر کرده است، لازم نیست حتماً حکم سه‌ساله را باطل کنید. برای مثال، اگر همسرتان مسکن مناسب و امنی فراهم نکرده، خانه را تحویل نمی‌دهد، محل سکونت مشخصی ندارد یا بازگشت برای شما خطر جانی، مالی یا حیثیتی دارد، این وضعیت جدید باید جداگانه در دادگاه خانواده بررسی شود.

اگر واقعاً آمادگی بازگشت دارید، در پرونده اجرای احکام لایحه‌ای با عنوان «اعلام آمادگی برای اجرای حکم تمکین و درخواست معرفی و بررسی مسکن مناسب» ثبت کنید. هم‌زمان از طریق اظهارنامه نیز از همسرتان بخواهید نشانی منزل مناسب را اعلام و امکان ورود و زندگی مشترک را فراهم کند. اگر او منزل معرفی نکند، از پذیرش شما خودداری کند یا مقدمات زندگی را فراهم نسازد، حتماً این موضوع را در اجرای احکام صورت‌جلسه و با پیام‌ها، شاهد یا تأمین دلیل مستند کنید. این مدارک می‌تواند آثار حکم قبلی را نسبت به وضعیت فعلی شما از بین ببرد و برای مطالبه نفقه استفاده شود.

اگر به‌دلیل ضرب‌وشتم، تهدید، اعتیاد، سوءرفتار یا احتمال آسیب امکان زندگی با او را ندارید، بدون تأمین امنیت به منزل بازنگردید و دادخواست زیر را در دادگاه خانواده ثبت کنید:

«دادخواست تجویز سکونت جداگانه به علت خوف ضرر بدنی، مالی یا شرافتی، به‌انضمام مطالبه نفقه»

گزارش کلانتری، پزشکی قانونی، پیام‌های تهدیدآمیز، پرونده کیفری و شهادت شهود را ضمیمه کنید. در صورت اثبات خطر، جدا زندگی‌کردن شما عدم تمکین محسوب نمی‌شود و نفقه نیز می‌تواند همچنان بر عهده همسر باشد.

بنابراین ابتدا مشخص کنید حکم غیابی بوده یا حضوری و علت اصلی بازنگشتن شما چیست. اگر بدون اطلاع واقعی حکم گرفته‌اند، مسیر واخواهی خارج از مهلت را بروید؛ اگر شرایط زندگی بعداً تغییر کرده، در اجرای احکام اعلام آمادگی یا دادخواست سکونت جداگانه و نفقه مطرح کنید. درخواست ساده «ابطال اجراییه تمکین» بدون یکی از این دلایل معمولاً نتیجه نمی‌دهد.