درخواست طلاق به دلیل اعتیاد همسر
سلام
من 15سال ازدواج کردم
6ماه بعد از ازدواج فهمیدم همسرم مواد مصرف میکنه گفت ترک میکنم
ولی 15سال هی ترک میکنه هی میکشه
الان یه بچه 6ساله دارم میخوام طلاق بگیرم
میتونم بپرسم چطور باید اقدام کنم
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
مسیر طلاق برای شما به این راحتی نیست که فقط در دادخواست بنویسید «همسرم ۱۵ سال است مواد مصرف میکند»؛ اگر نتوانید اعتیاد مؤثر و آسیب آن به زندگی مشترک را ثابت کنید، ممکن است دادخواست طلاق رد شود و بعد از این همه سال دوباره مجبور به طرح پرونده شوید. اما وضعیت شما دارای راهکاری است به این شکل که سابقه ترکهای مکرر و بازگشت دوباره به مصرف، اگر بتوانید درست مستندش کنید، میتواند یکی از دلایل جدی برای گرفتن طلاق از طرف زن باشد.
اول عقدنامه را بررسی کنید. در عقدنامههای رسمی معمولاً یکی از شروط ضمن عقد مربوط به اعتیاد زوج است. اگر شوهرتان این شروط را امضا کرده باشد و ثابت شود اعتیاد او به زندگی خانوادگی آسیب زده و ترک هم مؤثر نبوده، میتوانید به تحقق همان شرط و وکالت در طلاق استناد کنید. در پروندههای مشابه، حتی سابقه چند بار ترک و بازگشت مجدد به مصرف از دلایلی بوده که دادگاه برای احراز شرط اعتیاد مورد توجه قرار داده است.
راه دوم ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و «عسر و حرج» است. قانون صراحتاً اجازه داده اگر ادامه زندگی برای زن به علت وضعیت ایجادشده غیرقابل تحمل یا بسیار دشوار شده باشد، زن درخواست طلاق کند. اعتیادی که به اساس زندگی خانوادگی لطمه بزند و شوهر حاضر یا قادر به ترک آن نباشد، میتواند از مصادیق عسر و حرج باشد.
بنابراین از همین حالا هر مدرکی از این ۱۵ سال دارید جمع کنید: سابقه کمپ یا مراکز ترک اعتیاد، پرونده یا گزارش انتظامی، آزمایش اعتیاد، پیامهایی که خودش در آنها به مصرف یا ترک اشاره کرده، شاهدانی که از وضعیت او اطلاع مستقیم دارند و مدارکی که نشان دهد اعتیاد باعث مشکلات مالی، رفتاری، خشونت، ترک مسئولیت خانوادگی یا آسیب به زندگی شما و فرزندتان شده است. صرف شهادت خانواده کافی نیست که حتماً دادگاه بپذیرد، ولی کنار سایر مدارک ارزش دارد.
بعد میتوانید از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست «طلاق به درخواست زوجه» بدهید و حسب وضعیت پرونده، هم به شرط اعتیاد در عقدنامه و هم به عسر و حرج استناد کنید. اگر شوهر ادعا کند ترک کرده، این ادعا بهتنهایی پرونده شما را از بین نمیبرد؛ سابقه طولانی مصرف، ترکهای ناموفق و بازگشتهای مکرر قابل بررسی است. در آرای قضایی نیز سابقه اعتیاد مستمر و ترکهای موقت لزوماً به معنای از بین رفتن حق ایجادشده برای زن تلقی نشده است.
داشتن فرزند ۶ ساله هم مانع درخواست طلاق شما نیست. دادگاه در کنار طلاق، درباره حضانت، ملاقات، نفقه فرزند و حقوق مالی شما نیز تعیین تکلیف میکند. در پرونده شما مهمترین کار این است که قبل از ثبت دادخواست، سابقه ۱۵ ساله اعتیاد را از یک «ادعای شفاهی» به مجموعهای از مدارک قابل ارائه به دادگاه تبدیل کنید.
در خانه ترک کرده هیچ مدرکی ندارم شاهد فقط خانواده خودشان
فکر نکنم شهادت بدن
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
اگر هیچ مدرک مستقیمی از اعتیاد ندارید و خانواده همسرتان هم حاضر به شهادت نباشند، پرونده طلاق شما میتواند سخت شود و صرف اینکه بگویید «۱۵ سال مصرف کرده» برای دادگاه کافی نباشد. اما این به معنی بسته بودن راه نیست؛ در شرایط شما هنوز چند مسیر برای تبدیل این سابقه طولانی به دلیل قابل استناد وجود دارد.
در دادخواست طلاق فقط به شهادت خانواده او تکیه نکنید. صریحاً توضیح دهید که همسرتان طی سالهای مختلف مصرف داشته، چند مرتبه در منزل ترک کرده و مجدداً به مصرف برگشته و از دادگاه بخواهید برای بررسی وضعیت اعتیاد او تحقیقات لازم و در صورت تشخیص، ارجاع به آزمایش یا مرجع پزشکی انجام شود. در آرای قضایی حتی بر ضرورت بررسی سوابق مراکز ترک اعتیاد و تکمیل تحقیقات درباره اعتیاد تأکید شده است.
اگر قبلاً در پیام، صدای ضبطشده یا گفتگوهایی خودش به مصرف، ترک کردن یا دوباره شروع کردن اشاره کرده، آنها را حفظ کنید. شاهد هم الزاماً نباید خانواده همسر باشد؛ هر شخصی که مستقیماً مصرف یا آثار آن را دیده باشد میتواند معرفی شود. اگر اعتیاد باعث درگیری، عدم پرداخت هزینه زندگی، رفتارهای غیرعادی، فروش وسایل، غیبتهای طولانی یا مشکل برای فرزندتان شده، مدارک این موارد هم مهم است؛ چون دادگاه فقط دنبال یک آزمایش مثبت نیست، بلکه باید ببیند این اعتیاد چه اثری بر زندگی خانوادگی گذاشته است.
ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی صراحتاً اعتیادی را که به اساس زندگی خانوادگی لطمه بزند و ترک آن انجام نشود یا شخص پس از ترک دوباره مصرف را شروع کند، از مصادیق عسر و حرج شناخته است. بنابراین همان نکتهای که گفتهاید «۱۵ سال است ترک میکند و دوباره شروع میکند» از نظر قانونی اتفاقاً اهمیت زیادی دارد؛ فقط باید بتوانید آن را برای دادگاه قابل اثبات کنید.
حتی اگر هنگام رسیدگی مدتی مصرف را کنار بگذارد و آزمایش او منفی شود، پرونده الزاماً تمام نمیشود؛ سابقه مصرف و بازگشتهای مکرر هم قابل بررسی است. در یک پروندهای که به دیوان عالی رسیده بود، زوج سابقه اعتیاد و بازگشت مجدد به مصرف را پذیرفته بود و موضوع اعتیاد و عسر و حرج در رسیدگی مورد توجه قرار گرفت.
پس قبل از ثبت دادخواست، سعی کنید هر نشانهای از این ۱۵ سال را جمع کنید و اگر از اعتیاد مدرک مستقیم ندارید، پرونده را فقط روی یک دلیل نبندید. اگر در کنار اعتیاد، مشکلات دیگری مثل ضربوشتم، ترک مسئولیت خانوادگی، نپرداختن نفقه یا سوءرفتار مستمر وجود داشته، آنها هم میتوانند در کنار هم برای اثبات عسر و حرج شما بسیار مؤثر باشند.
