مسئولیت صاحب مغازه در قبال وصول نشدن چک های داده شده

درود؛

اگر چک همسر یا پسر صاحب مغازه را بدون هیچ نوشته دیگری بگیرید، روز اختلاف ممکن است صاحب مغازه بگوید «چک مال من نیست و من بدهکار نیستم» و آن وقت شما مجبور می‌شوید اصل خرید و تحویل جنس به او را جداگانه ثابت کنید. اما می‌شود از همین الان طوری کار کرد که نتواند به‌راحتی از مسئولیت فرار کند.

راهکار این است که برای هر بار تحویل جنس، فاکتور را به نام خود صاحب مغازه تنظیم کنید و خودش آن را امضا کند. و زیر فاکتور هم به صورت چاپی بنویسید:

«خریدار و بدهکار اصلی بابت کالای موضوع مطابق نام درج شده در عنوان فروشگاه است و متعهد به پرداخت بدهی باقی مانده حتی در صورت عدم وصول چک های ارائه شده می باشد»

این جمله خیلی مهم است. چون اداره حقوقی قوه قضاییه هم در نظریه ۷/۱۴۰۳/۹۳ اعلام کرده اگر خریدار بابت ثمن معامله چک شخص ثالث بدهد و چک وصول نشود، اصولاً فروشنده همچنان می‌تواند اصل ثمن را از خود خریدار مطالبه کند؛ مگر اینکه ثابت شود طرفین توافق کرده‌اند با گرفتن آن چک، بدهی خریدار قبلی از بین برود.

بهتر است علاوه بر فاکتور، یک تعهد کلی هم یک‌بار از صاحب مغازه بگیرید که تمام کالاهای تحویلی به فروشگاه به حساب اوست و چک‌هایی که همسر یا پسرش بابت خریدها می‌دهند، فقط وسیله پرداخت هستند. امضای خود صاحب مغازه، مهر فروشگاه اگر دارد، شماره ملی و مشخصات دقیق او را هم بگیرید.

در این صورت اگر چک برگشت بخورد، از یک طرف علیه صادرکننده چک بابت خود چک حق اقدام دارید و از طرف دیگر، اصل بدهی خرید کالا را می‌توانید از صاحب مغازه مطالبه کنید؛ البته طبیعتاً یک طلب را نمی‌توانید دوبار وصول کنید. نظریه مشورتی ۱۴۰۳ نیز همین تفکیک را پذیرفته است.

پس مهم‌ترین کار شما این است که از این به بعد فقط «چک» نگیرید؛ فاکتور امضاشده‌ای بگیرید که صاحب مغازه را صریحاً خریدار و بدهکار اصلی معرفی کند. این از صرف گرفتن چک همسر یا پسر او بسیار مطمئن‌تر است.