حقوق زن در مقابل بیرون شدن توسط همسر از خانه

با سلام؛

اگر هر بار همسرتان شما را از خانه بیرون کند و هیچ مدرکی از این رفتار باقی نگذارید، ممکن است روزی واقعاً مانع ورودتان شود و بعد ادعا کند خودتان منزل مشترک را ترک کرده‌اید؛ این موضوع می‌تواند شما را درگیر دعوای تمکین و نفقه کند. از طرفی چون چیزی به نام شما نیست، صرف سال‌ها زندگی مشترک هم خودبه‌خود برایتان سهمی از خانه و اموال او ایجاد نمی‌کند. اما این به معنی بی‌پناه بودن شما نیست و می‌توانید از همین حالا موقعیت حقوقی و مالی‌تان را محکم‌تر کنید.

اول اینکه شوهر مکلف به تأمین نفقه است و طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، «مسکن متناسب» صریحاً جزو نفقه محسوب می‌شود. بنابراین نمی‌تواند از یک طرف شما را از منزل بیرون کند و از طرف دیگر هیچ محل سکونت متناسبی در اختیارتان نگذارد.

اگر این تهدیدها تکرار می‌شود، پیام‌ها، صداها و هر مدرکی را نگه دارید. اگر واقعاً شما را بیرون کرد یا مانع ورودتان شد، بهتر است موضوع همان زمان مستند شود؛ چون بعداً تفاوت بزرگی است بین اینکه ثابت شود «شوهر زن را بیرون کرده» یا اینکه شوهر ادعا کند «زن بدون دلیل خانه را ترک کرده است».

اگر علاوه بر بیرون کردن، تهدید، توهین، ضرب‌وشتم یا رفتاری وجود داشته باشد که ماندن در منزل برای شما خوف ضرر بدنی، مالی یا حیثیتی ایجاد کند، ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اجازه زندگی در محل جداگانه را می‌دهد و در صورت اثبات شرایط، نفقه نیز همچنان بر عهده شوهر خواهد بود.

اما درباره اینکه می‌خواهید «چیزی به نام خودم داشته باشم»، دادگاه صرفاً به دلیل ازدواج نمی‌تواند شوهرتان را مجبور کند بخشی از خانه یا خودرو را همین الان به نام شما بزند. برای مالک شدن فعلی، باید انتقال واقعی صورت بگیرد؛ مثلاً شوهرتان سهمی از ملک را رسماً به شما صلح، هبه یا منتقل کند.

مهریه ۱۵ سکه‌ای شما نیز یک طلب مستقل است و کم بودن آن باعث از بین رفتن سایر حقوقتان نمی‌شود. علاوه بر آن، عقدنامه را بررسی کنید. اگر شرط تنصیف دارایی توسط شوهرتان امضا شده باشد و بعداً او درخواست طلاق بدهد و شرایط همان شرط فراهم باشد، ممکن است نسبت به بخشی از اموالی که در دوران زندگی مشترک به دست آورده حق پیدا کنید. این حق با اجرت‌المثل نیز لزوماً تعارض ندارد.

پس فعلاً بهترین کار این نیست که فقط به او بگویید «چیزی به نامم بزن». مهم‌تر این است که از تهدیدهای مکرر برای بیرون کردن خودتان مدرک داشته باشید، حقوق مالی مندرج در عقدنامه را دقیق بررسی کنید و اگر واقعاً شما را از مسکن محروم کرد، برای نفقه و تأمین مسکن اقدام کنید. در این صورت دیگر تهدید «هر وقت بخواهم بیرونت می‌کنم» به همان اندازه‌ای که الان شما را می‌ترساند، دست او را باز نمی‌گذارد.