با گسترش فضای دیجیتال و افزایش فعالیتهای اقتصادی در بستر شبکههای اجتماعی، بلاگرها، اینفلوئنسرها و تولیدکنندگان محتوا نیز به عنوان صاحبان مشاغل شناخته میشوند. درآمدزایی از طریق اینستاگرام، یوتیوب، سایت یا هر پلتفرم دیگری، طبق قانون، مشمول پرداخت مالیات است.
در این مقاله بهصورت جامع به بررسی مالیات بلاگرها و اینفلوئنسرها، مالیات تولید محتوا، مالیات کسب و کار اینستاگرام و نحوه محاسبه آن پرداختهایم. اگر در این حوزه فعالیت میکنید یا به دنبال راهاندازی کسبوکار دیجیتال هستید، مطالعه این مطلب برایتان ضروری خواهد بود.
بلاگر و اینفلوئنسر کیست و چرا مشمول مالیات میشود؟
بلاگر در گذشته به کسی اطلاق میشد که در وبلاگها درباره موضوعات مختلف مینوشت. اما امروزه با گسترش شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام، یوتیوب و تلگرام، مفهوم بلاگر گستردهتر شده و به کسی گفته میشود که بهطور مستمر در فضای مجازی محتوا تولید میکند، مخاطب جذب مینماید و از این طریق درآمد دارد.
اینفلوئنسر نیز کسی است که به واسطهی تعداد بالای دنبالکنندگان و نفوذ بالای خود در شبکههای اجتماعی، بر تصمیمات و رفتار مخاطبان تأثیر میگذارد. این افراد از طریق تبلیغات، همکاری با برندها، اسپانسرینگ یا فروش مستقیم خدمات و محصولات درآمد کسب میکنند.
از آنجا که این فعالیتها منجر به کسب درآمد میشود، در نظر قانون مالیاتی کشور، بلاگر و اینفلوئنسر یک فعال اقتصادی هستند.
✅ انواع درآمد بلاگرها و اینفلوئنسرها
درآمد این افراد ممکن است از مسیرهای مختلفی حاصل شود، از جمله:
- تبلیغات مستقیم برندها در پیج یا کانال آنها
- فروش محصولات آموزشی یا فیزیکی
- دریافت اسپانسری برای رویدادها یا کمپینها
- درآمد از پلتفرمهای خارجی مثل یوتیوب
- فروش لینک همکاری در فروش (افیلیت مارکتینگ)
هر یک از این منابع درآمدی در صورتی که بهصورت مستمر انجام شود، طبق قانون، مشمول مالیات خواهد بود.
✅ تفاوت بلاگر، اینفلوئنسر، تولیدکننده محتوا و صاحب پیج اینستاگرام
اگرچه این مفاهیم در فضای عمومی گاه به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما از منظر مالیاتی، آنچه اهمیت دارد ماهیت درآمدزایی و استمرار فعالیت است.
بهعنوان مثال:
- ممکن است یک تولیدکننده محتوا فقط برای شرکتها تولید پست و مقاله کند؛ او مشمول مالیات شغلی است.
- یک بلاگر شخصی که محتوای سبک زندگی منتشر میکند و گاهوبیگاه تبلیغ میگیرد، در صورتی که از این راه درآمد مستمر داشته باشد، مشمول مالیات خواهد بود.
- یک صاحب پیج فروشگاهی در اینستاگرام که کالا یا خدمات میفروشد نیز طبق قانون مشمول مالیات است، حتی اگر فروشش صرفاً کارتبهکارت باشد.
مبنای قانونی مالیات بلاگرها و اینفلوئنسرها در ایران
قانونگذار ایرانی در سالهای اخیر با هدف ساماندهی کسبوکارهای نوین، توجه ویژهای به فعالیتهای اقتصادی در بستر اینترنت داشته است. بلاگرها و اینفلوئنسرها که از طریق تولید محتوا و تبلیغات در فضای مجازی درآمد کسب میکنند، نیز تحت شمول قوانین مالیاتی قرار گرفتهاند.
⚖️ نگاهی به قانون مالیاتهای مستقیم و شمول آن بر فعالیتهای مجازی
مطابق ماده ۱ و ماده ۹۳ قانون مالیاتهای مستقیم، هر شخص حقیقی یا حقوقی که در ایران درآمد کسب میکند، باید مالیات پرداخت کند؛ فرقی نمیکند محل فعالیت فیزیکی باشد یا مجازی. این مواد تصریح میکنند که اشتغال به هر نوع شغل، از جمله مشاغل نوین دیجیتال، در صورت کسب درآمد، مشمول مالیات است.
بنابراین بلاگرها، اینفلوئنسرها، یوتیوبرها، تولیدکنندگان محتوا و صاحبان پیجهای پرمخاطب اینستاگرامی نیز در صورتی که از فعالیت خود درآمدزایی داشته باشند، موظف به پرداخت مالیات هستند.
⚖️ بند «ذ» تبصره ۶ قانون بودجه ۱۴۰۰ و مالیات اینفلوئنسرها
در سال ۱۴۰۰، قانونی مشخص برای بخشی از این جامعه صادر شد. در بند «ذ» تبصره ۶ قانون بودجه آمده است:
«درآمد کاربران دارای بیش از پانصد هزار دنبالکننده در رسانههای کاربرمحور از محل تبلیغات، مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود.»
این بند نخستین اشارهی مستقیم قانون به اینفلوئنسرها بود. بر اساس آن، سازمان امور مالیاتی مکلف شد دستورالعملی برای اجرای این قانون تهیه کرده و کاربران مشمول را شناسایی کند.
⚖️ آیا فقط پیجهای بالای ۵۰۰ هزار فالوئر مشمول مالیات هستند؟
نه! این نکته بسیار مهم است، قانون بودجه ۱۴۰۰ صرفاً به اینفلوئنسرهای با بیش از ۵۰۰ هزار فالوئر توجه کرده، اما این بدان معنا نیست که سایر بلاگرها یا فعالان فضای مجازی از پرداخت مالیات معافاند.
مطابق قواعد عمومی ماده ۱ و ۹۳ قانون مالیاتها هر کسی که بهصورت مستمر از فضای مجازی درآمد دارد، چه فریلنسر باشد، چه پیج آموزشی داشته باشد، چه فروش آنلاین، در هر حال مشمول مالیات است.
بند «ذ» فقط روی گروه خاصی زوم کرده، اما اصل ماجرا همه را شامل میشود. در واقع، شرط فالوئر بالا، فقط برای شناسایی سریعتر و اجرای هدفمندتر قانون بوده، نه شرط پرداخت مالیات.
مالیات بلاگرها و اینفلوئنسرها چقدر است؟
مطابق ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم (نسخه اصلاحی ۱۴۰۱)، نرخ مالیات بر درآمد برای اشخاص حقیقی بهصورت پلکانی و افزایشی محاسبه میشود:
| درآمد مشمول مالیات | نرخ مالیات |
|---|---|
| تا ۲ میلیارد ریال | ۱۵٪ |
| ۲ تا ۴ میلیارد ریال | ۲۰٪ |
| بالای ۴ میلیارد ریال | ۲۵٪ |
توجه داشته باشید که «درآمد مشمول مالیات» بهمعنای کل درآمد نیست، بلکه پس از کسر هزینهها و معافیتها بهدست میآید.
📌 مثال عددی:
فرض کنید یک اینفلوئنسر در سال ۱۴۰۲ درآمد خالص ۵ میلیارد ریال دارد (بعد از کسر هزینهها):
- ۲ میلیارد اول × ۱۵٪ = ۳۰۰ میلیون ریال
- ۲ میلیارد بعدی × ۲۰٪ = ۴۰۰ میلیون ریال
- ۱ میلیارد باقیمانده × ۲۵٪ = ۲۵۰ میلیون ریال
جمع مالیات قابل پرداخت: ۹۵۰ میلیون ریال
✅نحوه محاسبه مالیات بلاگر یا اینفلوئنسر به زبان ساده
محاسبه مالیات شاید در نگاه اول پیچیده به نظر برسد، اما با آشنایی با مراحل آن میتوان بهراحتی مالیات سالانه خود را تخمین زد. بلاگرها و اینفلوئنسرها نیز مانند سایر مشاغل، از فرمول مشخصی برای محاسبه مالیات استفاده میکنند که شامل چند مرحله کلیدی است. برای رسیدن به عدد نهایی مالیات، باید به ترتیب زیر عمل کرد:
-
محاسبه درآمد ناخالص
مجموع تمام دریافتیهای یک سال، از جمله:-
هزینه تبلیغات دریافتی
-
درآمد حاصل از فروش محصولات یا دورهها
-
پرداختی از برندها و اسپانسرها
-
درآمدهای بینالمللی (یوتیوب، افیلیت و…)
-
-
کسر هزینههای قابل قبول
هزینههایی که در راستای کسب درآمد بودهاند:-
تجهیزات (دوربین، لپتاپ، نورپردازی و…)
-
نرمافزارهای تدوین، طراحی و مدیریت شبکه اجتماعی
-
حقوق ادمین، تدوینگر، مشاور و تیم تولید
-
اینترنت، حملونقل، اجاره دفتر یا استودیو
-
مستند بودن هزینهها (رسید، فاکتور رسمی، قرارداد و…) ضروری است.
-
محاسبه درآمد خالص (مشمول مالیات)
درآمد ناخالص – هزینهها = درآمد خالص یا همان درآمد مشمول مالیات -
اعمال معافیت سالانه ماده ۸۴
هر سال یک سقف مشخص از درآمد خالص، از مالیات معاف است (مثلاً ۱۴۴ میلیون تومان در سال ۱۴۰۲). -
اعمال نرخهای مالیاتی پلکانی ماده ۱۳۱
برای شخص حقیقی، نرخهای مالیات طبق جدولی که در بالا ارائه داده شده است.
📌 مالیات اشخاص حقوقی (شرکتهای تولید محتوا و آژانسهای اینفلوئنسر مارکتینگ)
اگر فعالیت بلاگری یا اینفلوئنسری در قالب شخص حقوقی انجام شود (یعنی شرکت ثبت شده باشد)، مشمول مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیاتها خواهد بود.
🔻 نرخ مالیات برای شرکتها:
- ۲۵٪ از درآمد مشمول مالیات
- بدون پلکان یا معافیت تصاعدی
بهعبارتی، اگر یک شرکت تولید محتوا یا آژانس اینفلوئنسر مارکتینگ پس از کسر هزینهها، ۴ میلیارد ریال سود خالص داشته باشد، باید ۱ میلیارد ریال مالیات پرداخت کند.
مالیات تولید محتوا در سایت و اینستاگرام
با گسترش فضای دیجیتال، تولید محتوا دیگر صرفاً یک فعالیت تفننی نیست؛ بلکه به منبع درآمد بسیاری از افراد تبدیل شده است. چه محتوا در وبسایت منتشر شود، چه در اینستاگرام یا یوتیوب، بهمحض اینکه منجر به درآمد شود، در دایره مالیات قرار میگیرد.
📝 چه فعالیتهایی «تولید محتوا» محسوب میشود و مشمول مالیات است؟
تولید محتوا شامل طیف وسیعی از فعالیتهاست:
- نوشتن مقالات برای سایتها یا مجلات دیجیتال
- ساخت پست و استوری برای اینستاگرام
- تولید ویدئو برای یوتیوب یا آپارات
- تهیه پادکست یا طراحی موشنگرافی
- مدیریت صفحات مجازی دیگران
اگر این فعالیتها درآمدزایی داشته باشند، چه بهصورت فریلنسری، چه بهعنوان شغل ثابت، فرد تولیدکننده محتوا موظف به پرداخت مالیات است.
🔍 نکته: لازم نیست حتماً پیج یا برند شخصی داشته باشید. حتی اگر برای دیگران تولید محتوا میکنید و حقالزحمه میگیرید، این فعالیت در دستهی مشاغل محسوب شده و مشمول مالیات میشود.
📝 تفاوت تولید محتوای فرهنگی/هنری با محتوای صرفاً تجاری از نظر معافیت مالیاتی
در مواردی، برخی تولیدکنندگان محتوا از معافیت مالیاتی برخوردارند. این امر زمانی محقق میشود که فعالیت تولید محتوا در حوزه انتشاراتی، مطبوعاتی، قرآنی، فرهنگی یا هنری باشد و مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا دستگاههای ذیربط داشته باشند
در این صورت، طبق بند «ل» ماده ۱۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد ناشی از این فعالیتها مشمول نرخ صفر مالیاتی میشود؛ یعنی فرد باید اظهارنامه بدهد، اما پرداخت مالیاتی انجام نمیدهد.
📌 نمونههای مشمول معافیت:
- تولید محتوای قرآنی یا مذهبی با مجوز رسمی
- فعالیتهای انتشاراتی یا خبری دارای مجوز
- پروژههای هنری نظیر انیمیشن یا مستند دارای پروانه تولید فرهنگی
اما اگر شما تولیدکننده محتوای تبلیغاتی، تجاری، فروشگاهی یا محتوای سرگرمی هستید، معافیتی در کار نیست و باید مثل یک شغل عادی مالیات بدهید.
📝 هزینههای قابل قبول در شغل تولید محتوا (تجهیزات، نرمافزار، اینترنت و …)
برای محاسبه مالیات، باید ابتدا هزینهها از درآمد ناخالص کسر شود تا به «درآمد مشمول مالیات» برسیم. طبق ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیاتها، هزینههایی مثل موارد زیر قابل کسر هستند:
- خرید تجهیزات (دوربین، نور، میکروفن، لپتاپ و…)
- نرمافزارهای ویرایش، طراحی یا مدیریت محتوا
- هزینههای اینترنت، اجاره استودیو، تبلیغات
- حقوق دستیار، ادمین یا تدوینگر
- حملونقل و هزینه حضور در رویدادهای مرتبط
مستند بودن هزینهها اهمیت زیادی دارد؛ فاکتور رسمی یا رسید پرداخت میتواند باعث پذیرش هزینه از سوی سازمان امور مالیاتی شود.
مالیات کسب و کار اینستاگرام و پیجهای فروشگاهی
طبق ماده ۱ و ماده ۹۳ قانون مالیاتهای مستقیم، هر فردی که در ایران از طریق فعالیت اقتصادی، اعم از فروش محصول یا ارائه خدمات، کسب درآمد میکند، موظف است مالیات پرداخت کند. بنابراین:
- پیج فروشگاهی (لباس، لوازم خانگی، مواد غذایی و…)
- پیج آموزشی (دورههای آنلاین، وبینار، آموزش کنکور و…)
- پیج خدماتی (مشاوره، طراحی، ترجمه، رزومهنویسی و…)
- پیج تبلیغاتی یا بلاگری با درآمد مستقیم یا غیرمستقیم
همگی مشمول مالیات هستند، حتی اگر مکان فیزیکی، درگاه پرداخت یا شرکت ثبتشده نداشته باشند.
📌 مالیات کسب و کار اینستاگرام با تراکنشهای کارتبهکارت، درگاه و کارتخوان
یکی از تصورات اشتباه این است که چون فروشها از طریق کارتبهکارت انجام میشود، پس دولت نمیتواند آن را پیگیری کند. در حالی که بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی، با استفاده از ابزارهای رصد تراکنشهای بانکی، میتوانند ورودی حسابهای شخصی را بهعنوان نشانه فعالیت تجاری بررسی کنند. اگر میزان تراکنشها از حدی بالاتر رود (مثلاً بیش از ۳۵ میلیون تومان در ماه با تعداد زیاد)، حساب شخصی بهعنوان حساب تجاری بالقوه بررسی میشود.
📌 مثال عملی: محاسبه مالیات پیج اینستاگرامی با چند میلیارد فروش در سال
فرض کنید یک پیج فروشگاهی در اینستاگرام در سال ۱۴۰۲ حدود ۵ میلیارد تومان فروش کارتبهکارت داشته و هیچ اظهارنامهای ارسال نکرده است.
در این حالت:
- سازمان مالیاتی میتواند کل ورودی حساب بانکی را بهعنوان درآمد در نظر بگیرد.
- با استفاده از ضریب اینتاکد شغلی، حدود سود را تخمین میزند.
- پس از کسر معافیت سالانه، میزان مالیات بر اساس ماده ۱۳۱ محاسبه میشود.
- علاوه بر مالیات، مشمول جرایم ماده ۱۹۲ (عدم ارائه اظهارنامه) و ماده ۱۹۳ (عدم پرداخت به موقع) و در برخی مواقع مجازات برای فرار مالیاتی نیز خواهد شد.
✅ نتیجه: اگر شما صاحب پیج اینستاگرامی با درآمد بالا هستید، اما اقدام به تشکیل پرونده مالیاتی و ارسال اظهارنامه نکنید، ممکن است چند برابر مالیات واقعی، جریمه شوید.
مالیات صفر برای فعالیت در سکوهای داخلی مورد تأیید وزارت ارتباطات
مطابق بند «ت» تبصره ۱۱ قانون بودجه سال جاری:
درآمد اشخاص حقیقی که در سکوهای داخلی مورد تأیید وزارت ارتباطات فعالیت دارند، و تا پایان سال قبل، فاقد پرونده مالیاتی بودهاند، تا پایان سال ۱۴۰۳ مشمول نرخ صفر مالیاتی خواهند بود.
🔹 منظور از «سکوهای داخلی»: پلتفرمهایی مانند بله، روبیکا، ایتا، سروش و …
🔹 این نرخ صفر صرفاً مشمول اشخاص حقیقی است (نه شرکتها)
🔹 برای برخورداری از این معافیت، باید در همان سال اظهارنامه مالیاتی تسلیم شود
⚖️ معافیتها و کسورات مربوط به هزینههای درمانی و بیمه از درآمد مشمول مالیات
طبق ماده ۱۳۷ قانون مالیاتهای مستقیم، برخی هزینههای شخصی مودیان نیز از درآمد مشمول مالیات آنها کسر میشود، از جمله:
- هزینههای درمانی برای خود، همسر، فرزندان و والدین تحت تکفل
- حق بیمههای درمانی، عمر و زندگی پرداختشده به مؤسسات بیمه ایرانی
- هزینه معالجه خارج از کشور، در صورت تأیید پزشک و ارائه مستندات
این موارد بهصورت کسری از درآمد لحاظ میشوند و باعث کاهش مالیات نهایی میگردند.
نحوه پرداخت مالیات برای بلاگرها و کسبوکارهای اینستاگرامی
هر فعال اقتصادی، صرفنظر از نوع فعالیت یا محل حضور، موظف است تکالیف مالیاتی خود را انجام دهد. بلاگرها، اینفلوئنسرها و صاحبان پیجهای فروشگاهی نیز در صورت کسب درآمد، باید مراحل ثبتنام، اظهارنامه و پرداخت مالیات را طبق قانون طی کنند.
📌 ثبتنام در سامانه مالیاتی و تشکیل پرونده برای بلاگر یا اینفلوئنسر
نخستین قدم، ورود به سایت سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی www.tax.gov.ir و انجام ثبتنام الکترونیکی است.
در این مرحله اطلاعات زیر ارائه میشود:
-
مشخصات هویتی شخص (کد ملی، نشانی، شماره تماس و…)
-
شرح فعالیت (تولید محتوا، تبلیغات، فروش، آموزش آنلاین و…)
-
اعلام محل فعالیت (در صورت داشتن دفتر یا فضای کار)
پس از ثبت اطلاعات، سازمان یک کلاسه پرونده مالیاتی صادر میکند و فرد باید به اداره مالیاتی مربوطه مراجعه کرده یا از سامانه استفاده کند تا مراحل بعدی را انجام دهد.
📌 اظهارنامه مالیاتی بلاگرها، اینفلوئنسرها و صاحبان پیج اینستاگرام
طبق قانون:
-
اشخاص حقیقی باید تا پایان خرداد ماه هر سال، اظهارنامه عملکرد سال قبل را ارسال کنند.
-
اشخاص حقوقی (شرکتها) تا پایان تیر ماه فرصت دارند.
در اظهارنامه باید اطلاعات زیر وارد شود:
-
مجموع درآمدها
-
مجموع هزینههای مستند
-
درآمد خالص (مشمول مالیات)
-
اطلاعات حساب بانکی، قراردادها و سوابق مرتبط
🔻 اگر اظهارنامه به موقع ارائه نشود:
-
معافیت سالانه (ماده ۸۴) از بین میرود
-
مودی مشمول جرایم ماده ۱۹۲ و ۱۹۳ میشود
-
سازمان میتواند مالیات را بهصورت علیالرأس و با ضرایب تخمینی تعیین کند
📌 ثبتنام در سامانه مؤدیان و صدور صورتحساب
علاوه بر سامانه ثبتنام مالیاتی، افراد مشمول، باید در سامانه مؤدیان نیز ثبتنام کرده و از صورتحساب الکترونیکی استفاده کنند (برای کسانی که کالا یا خدمات میفروشند).
این الزام بیشتر برای پیجهای فروشگاهی، فروشندگان دوره، یا فروشنده کالا و خدمات مطرح است. عدم ثبتنام در این سامانه، در آینده ممکن است مشمول جریمه شود.
سوالات متداول
در این قسمت از مقاله سوالات متداول پیرامون مالیات پیج های اینستاگرام، اینفلوئنسر یا بلاگر ها مطرح شده است:
❓ من یک پیج اینستاگرامی با ۱۵۰ هزار فالوئر دارم و از طریق تبلیغات درآمد دارم. بدون ثبت شرکت و فقط با کارتبهکارت کار میکنم. باید مالیات بدهم؟
✅ بله، هر فردی که از طریق تبلیغات در شبکههای اجتماعی درآمد کسب کند، حتی با تعداد فالوئر کمتر از ۵۰۰ هزار و بدون ثبت شرکت، مشمول مالیات است. قانون مالیاتهای مستقیم همه اشخاص دارای درآمد را، صرفنظر از روش پرداخت، ملزم به پرداخت مالیات میداند.
❓ بهصورت فریلنسر برای شرکتها تولید محتوا میکنم، اما درآمدم ثابت نیست. آیا باید پرونده مالیاتی تشکیل دهم؟
✅ بله، فعالیت فریلنسری در حوزه تولید محتوا از نظر سازمان امور مالیاتی یک شغل محسوب میشود. حتی اگر درآمد ماهانه متغیر باشد، باید در سامانه مالیاتی ثبتنام کرده و اظهارنامه سالانه خود را ارائه دهید. ممکن است در صورت پایین بودن درآمد، مشمول معافیت نیز شوید.
❓ چند سالی است از پیجم درآمد دارم ولی هیچوقت اظهارنامه پر نکردهام. حالا که حسابم تراکنش بالا داشته، ممکن است مشمول مالیات و جریمه شوم؟
✅ بله، سازمان امور مالیاتی با همکاری بانک مرکزی، تراکنشهای بانکی مشکوک و پرتکرار را بررسی میکند. در صورت تشخیص فعالیت تجاری بدون اظهار مالیاتی، علاوه بر مطالبه مالیات، جریمههایی مانند جریمه عدم تسلیم اظهارنامه نیز به شما تعلق خواهد گرفت.